ماهنامه ی ویونا

زمانی شاهزاده ای بود که آرزو داشت با شاهزاده خانمی ازدواج کند؛ البته نا گفته نماند که او می بایست شاهزاده خانمی واقعی باشد. شاهزاده به امید یافتن چنین شاهزاده خانمی به سراسر دنیا سفر کرد و شاهزاده خانم های فراوان پیدا کرد، ولی همیشه عیبی داشت، نمی توانست تصمیم بگیرد که آنها، شاهزاده خانم های واقعی هستند، چون که همان وقت موضوعی، بعد هم موضوعی دیگر درباره ی آنان، به نظرش می رسید که واقعاً اشتباه بود. بالاخره کاملاً افسرده به قصرش بازمی گشت، زیرا خیلی امیدوار بود که شاهزاده خانمی واقعی به عنوان همسر به دست بیاورد، ولی نتوانسته بود حتی یکی را هم پیدا کند.

شبی، توفانی ترسناک همراه با رعد و برق بپا خاست و باران در سیلاب ها فرو می ریخت.وانگهی هوا چون قیر سیاه بود. ناگهان ضربه ای شدید به در خورد و شاه کهن سال، پدر شاهزاده، خودش بیرون رفت و در را گشود.

بیرون در، شاهزاده خانمی ایستاده بود. با توجه به باد و باران، او حالتی غم انگیز داشت، آب از گیسوانش جاری بود و لباسش به بدنش چسبیده بود. او گفت که شاهزاده خانمی واقعی است.

ملکه مادر سالخورده با خود فکر کرد و گفت: “ آه، به زودی معلوم خواهد شد.“ هر چند به آنچه که تصمیم داشت، انجام دهد، اشاره ای نکرد؛ ولی بی سر وصدا به اتاق خواب رفت، همه ی رواندازها را از تخت برداشت و سه نخود کوچک را روی تختخواب گذاشت. بعد بیست تشک را یکی بر روی دیگری، روی سه نخود قرار داد، سپس روی تشک ها، بیست تشک پر گذاشت. شاهزاده خانم می بایست شب را روی این تختخواب، بگذراند.

صبح زود بعد، از شاهزاده خانم پرسیدند، چگونه خوابیدی، او جواب داد: “ آه، واقعاً بسیار بد! من سرتاسر شب، نتوانستم چشمانم را ببندم. نمی دانم در تختم چه چیزی بود، اما فهمیدم چیزی سخت، زیر تنم است،بنابراین سرتا پا سیاه و کبود شده ام. اون منو بسیار اذیت کرد!“

حالا، معلوم شده بود که این باید یک شاهزاده خانم واقعی باشد، چون که توانسته بود سه نخود را از زیر بیست تشک و بیست تشک پر حس کند. هیچ کس جز یک شاهزاده خانم واقعی نمی توانست چنین درک دقیق و حساسی داشته باشد.

پس، شاهزاده او را همسر خود کرد، حالا اطمینان یافته بود که یک شاهزاده خانم واقعی به دست آورده است. با این همه، سه نخود را در موزه ی سلطنتی گذاشتند، اکر آنها را ندزدیده باشند، هنوز هم در آن جا دیده می شوند.

توجه کنید، این یک داستان واقعی است.

انتخاب از : سحر شهید ثالث

آقای ابراهیمی : با سلام و تشکر از حضورتان، دومین جلسه نقد و بررسی کتاب ویونا را آغاز می کنیم و کتاب این جلسه، کتاب گلی و گورخر نوشته خانم هدا حدادی و تصویرگری علی مفاخری است که به نقد و بررسی این کتاب می پردازیم.

از دوستان شورایی، جناب آقای منادی و از سرکار خانم خلعت بری ناشر محترم و سرکار خانم ظهیری مسئول گروه تألیف و نویسنده ی کتاب خانم هدا حدادی تشکر می کنم که تشریف آوردند به جلسه ما. از روخوانی کتاب شروع می کنیم. اگر نکته ای را دوستان خواستند یادداشت نمایند تا پیرامون کتاب صحبت کنیم. آقای منادی اگر قبول زحمت فرمایند، ممنون می شوم.

آقای منادی : (روخوانی داستان.)  

پیام: خب، بحثی می خواهیم داشته باشیم پیرامون کتاب برای ماهنامه ویونا و فکر می کنم که از ساختار اثر شروع کنیم. و از آقای منادی خواهش می کنم که ایشان، شروع بفرمایند.

آقای منادی : بسار خب من اگر واقعاً لازم باشد، صحبت می کنم با کمال میل ولی واقعاً یک طوری احساس می کنم احتیاج دارم به زمان بیشتری تا روی اثر فکر کنم. اگر دوست دیگری آمادگی دارد شروع کند؛ ممنون می شوم.

خانم ظهیری : من فکر می کنم که نسبت به این جلسه عملاً ما نمی توانیم نظر مستقیمی بدهیم. چون فکر می کنم بحث باد دقیق تر جلو برود. اگر که لازم باشد من هم صحبت می کنم. چون یک اختلافی است درباره ی بحث راجع به این کتاب که من نمی خواهم یکدفعه بروم سراغ آن به خاطر همین بحث دقیق تر باشد.

خانم گرامی : اگر اجازه بدهید، چطوره که از خود خانم حدادی استفاده کنیم و اول از خود ایشان بشنویم، که واقعاً انگیزه و هدفشون برای نشر این کتاب چه بوده است؟ موضوعی که می خواستن به جامعه ی کتاب خوان به بچه ها انتقال بدهند چه بوده است؟ و آیا به نظر خودشان توانسته اند آنچه را که در فکرشان داشتند، انتقال بدهند؟ یک مقدار از خود ایشان بشنویم وقتی کامل تر شدیم ما هم صحبتی داشته باشیم.

خانم حدادی : من کلی می توانم درباره ی اثر صحبت کنم. من نویسنده ی حرفه ای نیستم. یعنی من حرفه ام نویسندگی نیست. نویسندگی برای من در کنار تصویرگری است. حرفه ی اصلی و شغل اصلی من تصویرگری است. و نوشتن چه شعر و چه داستان برای من همیشه یک بخشی از فعالیت هایم بوده که نخواستم پیشرفت داشته باشم و متمرکز خودم را نویسنده عنوان کنم. آن حالت ناب و خالصش را خواستم حفظ کنم. و خودم را وارد فضای حرفه ی نویسندگی نکنم. و هر موقع چیزی برای گفتن داشتم آن را بر روی کاغذ بیاورم. کار نوشتن را اگر که دوستان بخواهند بدانند از حدود سال های 74 با سروش نوجوان شروع کردم و خدمت آقای قیصر امین پور و آقای ملکی و آقای نقی سلیمانی در مجله سروش نوجوان بودم، جلساتی داشتیم، صحبت می کردیم و همیشه یاد و خاطره ی آن روزها با من هست. بعد از آن که سروش نوجوان از هم پاشید و گروه دیگری آمدند و مجله تغییر کرد ناشری را پیدا نکردم جز خانم خلعت بری که به من این میدان را داد و این اجازه را داد و اعتماد کردند که آن بخش نویسندگی کاملاً غیر حرفه ای را وارد انتشارات ایشان کنم. و به صورت کتاب در بیاورم. تا الان تقریباً فکر می کنم حدود 10، 15 قصه هست که در نشر ایشان کار کردم. خیلی راضی هستم از این بابت، خوشبختانه هیچ گونه ممیزی روی کار ندارد. و نظرشان را تحمیل نمی کنند به نویسندگانشان. فضای شخصی را خیلی محترم می دانند و اعتماد می کنند به نویسنده و برای آدم هایی مثل من که جای دیگری را نداریم و بعد از سروش نوجوان جای دیگری را نداریم که ارائه بدهیم مطالبمان را که از این دسته است استقبال می کنند و کتاب بیرون می آید. توضیح خاصی درباره ی این کتاب، ترجیح می دهم به صورت پرسش و پاسخ باشد. نمی خواهم انگیزه هایم را از نوشتن این کتاب بگویم چون کاملاً شخصی است، دلایلم شخصی است. ولی در صورت پرسش و پاسخ حتماً پاسخ گوی شما خوام بود. درباره انگیزه هایم.

خانم گرامی : اگر اجازه بدهید چون برای من خیلی مهم است که در صحبت هایی شنیده بودم کتاب با عنوان طنز نگاه شده است. آیا شما خودتان به عنوان نویسنده فکر می کنید این کتاب طنز است؟

خانم حدادی: نه من فکر نمی کنم طنز باشد. بیشتر ذهنیت من طنز نیست ولی شاید زبانم و گاهی اوقات تکنیکی که به کار می برم برای نوشتن برای اینکه بهتر آن متن را کار کنم از عناصر طنز استفاده کردم. چون عناصر لزوماً منجر به تولید یک اثر طنز نمی شودولی روحش باقی می ماند.

آقای منادی : من پیشنهاد میکنم که درباره ی داستان صحبت کنیم، ما می توانیم موافق اینگونه نوشتن باشیم. می توانیم نباشیم. به هر حال صحبت های شخص نویسنده حتماً روی تعابیر ما اثر می گذارد. معمولا اینگونه رایج است که صحبت می شود کاملا و در پایان نویسنده وسط می آید. و صحبت های اطرافیان را به نوعی روتوش و تصحیح می کند. ما اگر الان به صحبت های ایشان گوش کنیم، در واقع فکر می کنم دیگر جایی برای صحبت کس دیگر نمی ماند. حتما از حضورشان به هر حال استفاده خواهیم کرد ولی تا آنجایی که می توانیم صحبت های خودشان را بر روی دیدگاه ها و نظرات بچه ها تاثیر نگذارد ما وقتی درباره کتاب صحبت می کنیم حتما باید استباه کنیم یعنی قطعا آنچه که نظر نویسنده بوده را ما ممکن است در بهترین حالت به یک بجش هایی از آن نزدیک بشویم. کاملا آنچه که انگیزه ی نویسنده بوده را واقعا نتوانیم بگوییم.

آقای بیدآبادی مقدم : من فکر می کنم راجع به این کتاب، آنچه خوانده شد را دوست داشتم. درباره مضمون می خواستم صحبت کنم. چیزی که هستش من فکر می کنم کار مضمون بزرگسالانه دارد برای فهمیدن این کار آدم باد یک تجربه ی بزرگسالانه را گذرانده باشد و در همین رابطه برعکس تصاویر. یعنی تصاویر را من چن تاییش را نگاه کردم احساس کردم تصاویر هم جهت با داستان نبود. مضمون کار یک مضمون بزرگسالانه است در حالی که تصاویر در عین اینکه خوب هستند خیلی جذاب هستند. البته ارزشگذاری نمی کنم فقط می گویم که با متن کتاب هم خوانی ندارد از نظر من. و می خواستم نظر دیگر دوستان را در این زمینه بدانم.

خانم اکبری : در واقع فکر می کنم اول باید درباره این صحبت کنیم که مخاطب کتاب چه کسانی هستند؟ مخاطب کودکه یا نوجوانه؟ یا بزرگسال؟ اینطوری فکر می کنم کمک می کنه که بهتر کتاب را نقد کنیم .

خانم مهدی پور : آیا واقعا مخاطب می تونه کودکان باشه یا حتی نوجوانان راهنمایی؟ چون گروه، تا آنجایی که دیدم ج و د بود. آیا واقعا می شه فقط با صرف اینکه یکی از قهرمانان گرخر است. اینجا برای من خیلی مسئله هست چون من هم فکر می کنم مضمون خیلی بزرگسالانه هست.

خانم گرامی : ببینید واقعیت این هست که ما به هر حال در گروه تألیف روی این کتاب خیلی بحث کردیم. و هنوز هم البته بحث باز است. ولی یکی از مشکلات اساسی ما این است که چطور یک شخصیت حیوانی را در کنار یک شخصیت انسانی قرار دهیم. و از جهت مخاطب این کتاب، همانطور که اکثریت ما تأکید داشتیم که این مضمون کاملا بزرگسالانه است  و اینکه برای مخاطب کتاب یک نا هماهنگی هست بین مضمون و تصویر.  و هنوز هم حل نتوانستیم بکنیم  که چطوری آیا درست است که به بچه همچین مضمونی داده شود؟ مضمون عشق خیلی زیباست . خیلی خوبه که داده بشود ، اگر مضمون این کتاب را فرض بکنیم که عشق است ، خیلی خوبه . ولی با این رویکرد و با این شیوه ی پرداخت ، حقیقتش هنوز برایمان سوال برانگیز است که درست است عنوان کردنش برای بچه ها بدین شکل ؟

آقای بید آبادی مقدم : با توجه به این چیزی که من گرفتم . من مضمون را در واقع آن چیزی را که از داستان گرفتم . این است که مثلاً آدم ها بعضی وقت ها خودشان باعث می شوند که نردبان کسان دیگر بشوند و آن کسی که می رود بالا ، او را رها می کند و در آخر نردبان کنار گذاشته می شود . شخصیت گورخر این طوری است که از هیچی به همه چی می رسد ؛ با سوء استفاده از گلی و در آخر گلی را می گذارد کنار . چرا ؟ چون تیپش نمی خورد به حال و وضع آقای گورخر به قول خودش . در واقع یک جوری فکر می کنم بی وفایی را می خواهد نشان دهد . حالا فکر می کنم عشق در آن نبود . یعنی عشق وجود نداشت . یک طور سوء استفاده گورخر بود از گلی . چیزی که حداقل من دریافت کردم .

خانم گرامی : می توانیم تعمیمش دهیم به نظرتان ؟ جنسیتی برخورد کنیم ؟ گلی یک زن هست و گور خر یک مردد . می شود تعمیمش داد ؟

خانم مهدی پور : در مورد گلی چطور ؟ گلی هم عاشق نبوده ؟گورخر ممکن است ولی گلی چطور ؟ گلی چرا این کار را می کند ؟ این همه گذشت . یعنی گذشت هم نمی شود اسمش را گذاشت . از گذشت ، گذشته است . استهاله شده است . قهرمان داستان بیمار است ، تنهاست ، مریض است . نمی تواند درست فکر کند . و تعجب می کنم ابتدای کتاب مطرح می شود که گلی اهل کتاب خواندن نیست ؛ بعد مطرح می شود که گلی می نشیند کل لغاتی را که بلد است ، لیست می کند و در واقع این شعرها کار گلی است . این یک تضاد ایجاد نمی کند ؟ گلی که اهل کتاب خواندن نیست ، رنگ کتاب او را جذب خودش کرده چطور ممکن است که این کار را بکند ؟ یعنی یک سادگی محض . آدمی که هیچ فکری ندارد ، اندیشه ای ندارد .

خانم حدادی : گلي دقيقاً يه وجود ناب و بي شيله و پيله است و با عشق جلو مي ره. تمام چيزهايي كه در واقع درونيات خودش، كلمات خالص،‌ انديشه هاي خالص هر چي رو كه داره با در واقع نصيحت ناشر اين ها رو ليست مي كنه و در كتاب گورخر مي ريزه يعني اينجا اين كلمه ها هم معناي همان عشق و علاقه و گذشتِ كه شما اسم بردين. يعني اينو تزريق مي كنه. خلوص خودش و انديشه ي خودش را.

خانم مهدی پور : اين طوري نشون داده شده كه من به جاي خلوص و صداقت نوعي حماقت در گلي مي بينم.

خانم حدادی : خب هميشه مي گن كه عشق يه وجهش حماقته.

خانم عیوضی : من در مورد اينكه يكي از شخصيت ها گورخر هست صحبت مي كنم كه بينش فانتزي رو تو قصه ها داريم. خيلي احساس نمي كنم از اين لحاظ مشكل داشته باشد و موضوعش هم احساس كردم كه يه جور از دست دادن هويت هست و شايد براي بچه هايي كه، گروه سني دال هستند مفيد هم باشه به نوعي چون قبلا ارتباطات بهتر بين جنس هاي مخالف وجود داره بنابراين من فكر مي كنم كه اين مي تونه سودمند باشه يعني حرفي براي گفتن براي گروه سني دال داره.

خانم ظهیری : يعني شما مي گين آموزش مي ده؟

خانم عیوضی : در مورد يك رابطه حالا ازدواج را نمي گويم، مي تونه خيلي حرف داشته باشه.

خانم رضوی : اگر اشتباه نكرده باشم، آقاي منادي كه داشت مي خوند متن رو من گوش دادم مي گه كه گلي نمي دونسته در زندگي چي مي خواد و گلي در واقع يه جورايي گم بوده.

خانم مهدی پور : تهي از هر چيز و بدون هيچ انديشه اي.

خانم رضوی : در واقع اين يه وقتايي اشتباه مي شه با عشق يعني يه وقتايي تو زندگي يك چيزهايي پيش مي آيد كه متفاوت، موجب مي شه كه اون انديشه هاي بكر گلي بتونه بياد بيرون كه تعريف خود عشق چيه مي ذاريم اين رو به كنار ولي گاهي اوقات اين آغاز خوبيه براي اين كه به جاي خوبي هم بتونه بيانجامه. ولي به هر حال گلي خوودش نمي دونسته داره چي كار مي كنه، يعني آگاهانه اينو انتخاب نكرده در نتيه خود گلي هم در ابتدا در يك راهي مي افته كه خواهي نخواهي توي اين راهي كه افتاده مي گه حالا اين كار را انجام مي دهم. حالا اون كار را انجام مي دم. حالا اين درست باشه. يكدفعه در يك مردابي مي افته كه به هر حال به يك جايي مي رسه كه مي تونه راه پس و پيش نداشته باشد. البته گاهي باز گلي بايد زودتر خودش تصميم مي گرفت و اين تصميم براش گرفته شده، متاسفانه و به عقيده ي من كتاب مضمونش براي بزرگسالان و وقتي خونده مي شد اون هم مورد تاييد و تكذيب و تاثر و تاسف بزرگسالانِ بيشتر من هميشه ديدم و جوون ها را ديدم كه فقط گوش مي دن. يعني هنوز به عمق اين قضايا هنوز وارد نشدن. يا مثلا يكيش هويت كه همين طور پله پله وار به هم تبديل مي شن و به راحتي از حالش مي ياد بيرون. اصلا از محلي كه ازش پنهان بوده مياد بيرون و هويت در اصل -بودن فرد براي زندگي زناشويي- زن آخر سر كارش مي رسه به اينجا كه فقط قورمه سبزي بپزه و كاري بكنه. اصلا هسته روشنفكري نيست. چون زندگي بسيار غير روشنفكرها هم باز همين بساط هست كه آقا دكرت و خانم خانه دار بچه ها رو بزرگكرده و در 40 سالگي ديگه خانوم براش خوب نيست. حالا ما به قضيه روشنفكرها كاري نداريم مساله هويت كه به عقيده من كسي ندونه كه تو زندگي چي بخواد و شناسايي مهمترين چيزي است كه هر انساني بايد به خود داشته باشه و به عقيده ي من اين كتاب بيشتر براي بزرگسالان، «د» به بالاست.

آقای ابراهیمی : من خودم اين كار رو خوندم، نظر شخصي من اين بود كه خيلي مهمه كه رده ي سني مشخص بشه. ايشون گفتن گروه سني «د» شايد آگاهي خوبي نسبت به گروه سني «د» دارند ولي اكثرا هم معتقد بودن كه كار به درد بزرگسالان مي خوره و لي يك بچه هم از اين كار با اين كه حالا ساختار كار كودك رو نداره نمي تونست كار كودك باشه. نمي شه گفت خيلي لذت برد ولي به هر حال جذب داستان شد و آخرش هم حالا چي شد، چه جوري شد .... به اين صورت خيلي مهمه كه در وهله ي اول رده ي سني واقعا بزرگسال هست يا نه. نتونستيم به نتيجه برسيم. اگر در اين رابطه به نتيجه نرسيم نمي تونيم ادامه بديم.

خانم ظهیری : يعني تصاوير كودكانه است!

آقای ابراهیمی : من براش تعريف كردم. جذب شده بود. قشنگ منتظر بود ببينه چي مي شه.

خانم رضوی : تصاوير براي افراد بزرگسال بسيار جذاب، اين كتاب رو گروه دال ممكنه به خاطر گروه سني اش عكس ها به نظرش بچگانه بياد ولي سن، يا سن بزرگسال اين عكس ها طور ديگه اي.

آقاي منادي : در ارتباط با بحث مقطع سني نمي دونم حالا،‌نظر شخصي من اينه كه اساسا بحث سن به مقطع سني در مورد نقد يك كتاب بحث انصرافيه. اصلا نبايد اين به عنوان يك پارامتر در تحليل كتاب وارد بشه من براي اينكه صحبتم روشن بشه مثالي مي زنم. فرض بكنيد شما الان يك جفت كفش كودكانه در اين با يك لطفش بزرگسال. مي خواين اين كفش رو بررسي كنين كه آيا اين كفش چرم خوبي داره، چسب خوبي دارخ، خوب دوخته شده، طراحي اش خوبه يا نه. شما در تجليل ، كيفيت اين كفش هيچ تفاوتي بين كفش بزرگسال و كودك نيست. به هيچ وجه تفاوت، زماني پيدا مي شه كه شما بخواين اين رو بپوشيدش يعني اين بايد بره در بازار خيابان بهار فروخته بشه چون جاش اونجاست و اين بايد در بازار فروخته بشه چون جاش اونجاست. يعني به نظر بحث مقطع هاي سني وقتي مطرح مي شه كه مربطو به بحث فرهنگيه اثر هست. اين نظر من، و من فكر مي كنم اثر نوشته مي شه بعد از نوشته شدن شايد سالها مي گذره تا جايگاه واقعي خودش رو پيدا كنه. نويسنده مي نويسه. حالا ما مثلا فرض كنيم با شرايط خودمون و يك سري تعاريف از پيش تعريف به نوعي اين رو انطباق مي ديم. حالا من در مورد خود اثر در كليت، كار رو دوست داشتم كار به قول معروف به دل من هم چسبيد اما موضوع، فقط عش نبود. به نظرم اومد گلي ما با يك گورخري آشنا مي شه كه گلي ما به رنگ قرمز دلبسته است و گروخر به واسطه ي همان شكل  ظاهري به راه راههاي سياه و سفيد به نظر يه جورايي در كل داستان اين جدال رو داريم. اين جدال رنگ قرمز و رنگ سياه و سفيد بعد اين دو عاشق يكديگر مي شوند و نتيجه ي اين عشق باعث مي شه كه در واقع با كمك گلي گورخر پي مي بره استعداد درونيش يا استعداد كشف نشده اش در شعرگويي است، بوسه و اين عشق رو متحولش مي كنه با كمك گلي بزرگ مي شه و اين عشق انتهاش در واقع در اوج منجر به ازدواج اين دو مي شه و درست مثل همه ي ازدواج ها كه همه ي زيباترين عشق ها راه مي كشه اين ازدواج هم باعث كشته شدن عشق اين دو مرد و زن مي شه و در نهايت ما با يك برخورد جانب دارانه تري اين كتاب طرفيم. گلي يك سمبل معصوميت و پاكي و گورخر هم به عنوان مردي كه آرام آرام جايگاه خودش رو فراموش مي كنه عشق خودش رو فراموش مي كنه تا به يك جايگاه جديد، پيامدهاي جديد زندگي ديگه خودش رو متعهد به لطف هايي كه گلي بهش داره نمي دونه و اون رو با يه دنياي جديدتر آشنا مي كنه. اين چيزي است كه اين قصه به ما مي دهد بحث اين نيستش كه ما مخالفيم يا موافقيم من فكر مي كنم تا پايان داستان ما در واقع به نوعي له شدن و خرد شدن گلي و در واقع دختراني كه فكر مي كنند اگر چنين شيوه هايي را پيش بگيرند حتما اين سرشون خواهد آمد. حتما مردانشان در اوج موفقيت آنها را ترك خواهند كرد و به اينها پشت دست خواهند زد به هر حال حرف داستان اينه به اعتقاد من در پايان ما با يك پايان تلخ طرف هستيم اين ويژگي ادبيات كودك نيست. اساسا كودك در پايان داستان احتياج به اميد داره، به اميدواري داره اما اگه كه ما در امروز مي بينيم كه بهش مي گيم كه فرض كنيد با اين شيوه زندگي كردن، تو آدم موفقي نخواهي شد.

من فكر مي كنم اينجا برخورد درستي داره مي شه اگر كه هر زني و هر مردي وقتي كه ازدواج كردن يك مسير رو به جلويي رو دارند پيش مي برند اگر يكي وايسه به هر علتي بگه من عزمم رو جزم مي كنم، من دارم عشق مي ورزم اما وايسه جا مي مونه مي بينين شرايط تغيير مي كنه. اين توجيه توجيه درستي نيست. اگر زني هم سر كار بره، پول توي جيب شوهرش بريزه نمي دونم هزار كولي بده هزار بدبختي بكشه و مرد رشد بكنه از اين زن چرا نبايد سوء استفاده كرد؟ وقتي خودش به هيچ وجه خواستار رشد خودش نيست و رشد در واقع اون اتفاقي است كه گورخر در واقع اونو متهم مي كنه. متهم به درجا زدن مي كنه. بهش مي گه تو جلو نيا، تو رشد نكن خب گلي در دفاع از خودش مي گه اگر من سر كار نروم اگر اينها رو آماده نكنم چه جوري جوابگوي خواسته اي گورخر باشم. گه ما نگاه همدلانه با اثر داشته باشيم به نظر من گورخر شخصيت انساني است و ما از نويسنده قبول مي كنيم يك گورخر با يك گلي ازدواج بكنه ولي به نظر من هم در جهان داستان قابل قبول است. در كل به نظر من اين جور ادبيات براي نوجوانان هم بد نيست، خوبه، همش اينگونه نبينيم پايان هاي خيلي Happy end بعضي وقتها به لوسي هم مي زنه اين جرياني است كه به نظر من براي بچه هايي كه مي خوان پا به عرصه ي عشق، همسرگزيني و به اين عرصه وارد بشن برخورد با اين معقولات به نظر من برایشان خوبه.

خانم ظهیری : پايین آوردن سطح عشق در اين داستان رو چي مي گين؟

آقای منادی : منظورتون از پايين اومدن سطح عشق چيه؟

خانم ظهیری : به نظر من يك درك جديدي از عشق اين جا براي ما مطرح مي كنه كه خب جامعه ي ما خيلي، نمي دونم از جامعه دفاع مي كنم، مسايل منفي زياد ولي اون چيزي كه تو ذهن ما هست و فرق داره اين جور كتابها دارن به نوعي عشق سطحي رو رواج مي دن و عشق رو بر اساس رنگ مطرح مي كنن. شما خودتون مي گين گلي هيچ رشدي نكرده، گلي عشقي سطحي داشته. اين جوري فكر مي كنم اگر بخواهيم براي كودكي عشق رو توي اون سطح قرار بدهيم. من نمي تونم حسب خوبي داشته باشم، يعني اين كتاب چون ساختاري فانتزي داره اين روال رو جا مي اندازه.

آقاي منادي : در اين كتاب به نظر من شما با يك جهاني طرف هستين، در دنياي معمولي زنهايي هستن كه موفقند وزنهايي هستند كه ناموفق، ما با بيرون كاري نداريم. در اين داستان زندگي يك گلي است كه اينگونه زندگي كرده، اينگونه عاشق شده و اين گونه پيش برده و در انتها هم، به اين نتيجه رسده. در اين جهان نويسنده در واقع يك جهان به اين شكل خلق كرده و من فكر مي كنم اينكه ما اين رو دنبال واقعيش در بيرون بگرديم شايد يه مشكلي پيش بياد. يك نفر، يك زن يا يك دختر خلق شده، شايد جهل شده كه اين جهان رو و در واقع نويسنده درس خودش به نگاه خودش از زندگي از هستي رو ريخته توي اين داستان ما با اين طرفيم و فكر مي كنيم خيلي دنبال معادل بيروني نگرديم. چون ما رو به جايي نمي رسونه.

خانم مهدی پور : يه سوال پيش مياد، آيا درسته كه تجربه خودم رو، فكر خودم رو اونو در قالب يك داستان براي بقيه داشته باشم؟ ببينيد هميشه يك شاعر، نقاش، نويسنده، نمي تونه جدا از حسش، فكرش باشه. اين اثري كه خلق مي مكنه مطمئنا حسش در اون اثر شريك بوده افكارش، ذهنيتش، فرهنگش تا اين حد يعني شما ببينيد اين چقدر ملموسه؟ ما اين شخصيت رو چقدر در جامعه مي بينيم من نديدم. من حتي با خيلي ها رفت و آمد دارم در روستا و در جنوب شهر. ولي من زنهاي قدر و قوي هميشه ديدم. اين ملموس نيست. بعد هم اگر يك تجربه ي يك شخصيت آيا درسته كه هم بخونن، بچه هاي گروه سني؟

آقای بیدآبادی مقدم : من يه چيز بگم ببخشيد، از اون جايي كه تو ذهنم نمي تونستم اين كار رو با چيزهاي مختلف ساختار ادبي كودك تطبيق بدم. اگر قرار باشه با اين ديد نگاه كنيم به كتاب ظلم مي شه براي همين مي خواستم حداقل يه جوري بپرسم نظر دوستان چيه و اينكه من خودمم كار رو ادبيات بزرگسال مي بينم.

و فكر مي كنم اصلا لزومي نداره كه حالا بياييم نگاه كنيم كه چون از اين جهت ادبيات بزرگسال مي بينيم ديگه پس اين سوال باقي نمي مونه، بايد ببينيم به درد كودك  مي خوره يا نه، يعني فكر مي كنم ديد غلط به اثر امكان داره كارش رو دچار ضعف بكنيم. يا اگر بخواهيم از جهتي اين كار كودكه. خب بله همان جور كه دوستان گفتن مثلا پايان خوش نداره، خيلي چيزهاي ديگه، ساختار كودك رو بذاره و اگر از او ديد نگاه كنيم دچار ضعف بشه يا حتي ضعيف شمرده باشه ولي من فكر مي كنم اين انتظار مي ره بهش از ادبيات بزرگسال نگاه كنيم و اساسا خيلي شخصيت ها هستن له بيرون نمود خارجي ندارن ولي توي اون داستانها آيا باورپذير شده، آيا مي تونستيم باور كنيم، آيا نويسنده تونسته اونو واسه ما درست بسازه اگر جواب بله هست خب كار، كار خوبيه از لحاظ شخصيت مي ذارمش كنار اصلا كار ضعيفه. كار نداريم كه حالا اون شخصيت رو من ديده باشم. يعني مي خوام بگم شما خيلي زنهاي قوي ديدين و من از طرفي تو زندگيم زنهاي خيلي ضعيفي ديدم. من نمي تونم بگم چون يك زن شخصيت ضعيفي داره يا شخصيت معموليه متوجه منظورم مي شين؟ همين.

خانم گرامی : ببخشيد، دقيقا در راستاي حرف دوستم دارم مي گم كه اين وقتي كه شما مخاطب رو دارين ديگه بخش ادبيات و بخش كتابي كه الان خود اين كتاب طراحي رو جلد نوشته «د».

آقاي منادي : نه اصلا من مخاطب رو كنار نگذاشتم نه تنها کنار نگذاشتم ...

خانم گرامی : شما دارين مي گين كه اصلا مخاطب رو در نظر نگير.

آقاي منادي : نه، ببينيد در تحليل يك اثر، مخاطب، سن و سال مخاطب نقشي نداره. مخاطب آنقدر مهم به نظر من در خلق يك اثر شريك، سهيم يعني وقتي كه خانم حدادي پايان اين كتاب رو نوشتن اگه بخواييم حتي درصد بذاريم به نظر من 50 تا 60 درصد خلق اين اثر انجام شده. 40 درصد بعدي اش رو مخاطب كه انجام مي ده در نقد اثر مخاطب نقشي نداره به نظر من اين اثر مخاطبش كودك نيست. اگر ما بياييم بگيم من مي گم كودك و ديگري مي گه بزرگسال هر كدومش كه ثابت بشه جزو ارزش هاي كتاب به حساب نمياد حتي اگر ثابت بشه اين مخاطبش كودكه.

خانم گرامی : ولي مي تونه در تجزيه و تحليل كتاب اثر بگذاره. اينكه همه ي جمعي كه هستيم در نظر بگيرند كه اين كتاب براي بزرگسال حالا مي شه در موردش نقد كرد من مي گم اين سنگ بناي اوليه رو بذاريم.

خانم مهدی پور : راجع به اينكه همه ي سنين رو در برمي گيره، شازده كوچولو يا آليس در سرزمين عجايب ولي وقتي كه يك كودك 7 ساله، 8 ساله، تا پيرمرد 60 ساله وقتي اون كتاب رو مي خونه هر كي به سن خودش يك برداشتي از اين كتاب داشت. يه چيزي فرا مي گرفت حالا در شازده كوچولو اون عشق و محبت بود مثلا بچه ي كوچيك كه مي خوند ياد مي گرفت، بزرگسال جور ديگه اي نگاه مي كرد يا آليس در سرزمين عجايب كه الان مد فلسفي بررسي و مطرح مي شه. آيا در مورد اين كتاب هم اينطوره. مي تونه همچنين چيزي باشه كه مثلا من به قول شما بگم من اين مخاطب رو برمي دارم، اصلا هم كاري ندارم كه تو شناسنامش خود كتاب اومد اين كار كرده كه اگر اين كار را هم نمي داد اون گفته ي شما مهم بود. جا مي افتاد كه حالا اين كار شده آيا واقعا اين براي كودك هست؟

خانم خلعت بري : فكر مي كنم كه بله. به دليل اينكه كتاب رو منتشر كردم چون كارم انتشار كتاب براي كودك و نوجوانه. دقيقا اين تشخيص رو دادم كه اين كتاب مناسب كودك و نوجوان است و گروه سني رو هم روش گذاشتم . گروه سني كه من روش گذاشتم ، شروعش «ج» و دقيقا من با شما موافقم كه اين كتابيست كه به دليل لايه هاي بسيار فراواني كه داره از گروه «ج» شروع مي شه ما معمولا وقتي گروه سني رو تعیین مي كنيم. ابتداي درك داستان ، يعني بچه هاي گروه «ج» خيلي راحت زمانی که این کتاب را مي خوانند ، شروع مي كنند به برداشت های درست از کار تا زماني که میرن بالاتر تا همه ي سنين ما كاملا مي تونيم جوابگو باشيم. بنابراين با قاطعيت اين كتاب براي گروه «ج» است و شروع كار براي گروه «ج» است و مخاطب اصلی ما گروه ج است . چرا؟ براي اينكه گروهي از دوستا ها، شما عشق رو بذارين كنار، مي تونه به زندگي زناشويي برگرده و مي تونه برنگرده و اصلا ما به اون قسمتش كاري نداريم ولي لايه ي اولي كار، شروع كار از گروه «ج» شروع مي شه. يعني زماني كه بچه ها با همديگه دوست مي شن و اين دوستي ها يك حالت گم پيدا مي كنه و در خيلي موارد مي بينيم اين دوستي ها دارن از طرف يكي و گرفتن از طرف ديگري است. در حقيقت شروع كار دو «ج» مي ذاريم زماني است كه اين دادن و گرفتن ها شروع مي شه و ما هدف اصليمون اينه كه بچه ها در دادن ها و گرفتن ها مواظب باشن و بدونن به ازاي اون چيزي كه دارن مي دن چيه و چه كمكي سبهشون مي كنه. در مورد خود كتاب وقتي به لايه ها عميق ترش وارد مي شيم و بقيه قسمتهاي كتاب رو نگاه مي كنيم دقيقا كتاب، كتاب مفيدي است و كتاب بسيار مثبت و زماني كه تموم مي شه زمان آغاز اون در حقيقت شخصيت اوليه ي داستان و اين آغازي است كه براي همه ي ما وجود داره يعني هيچوقت دنيا با يك مشكل كوچيك به پايان نمي رسه و اين مقوله اي است كه بايد براي بچه هاي گروه «ج» گفته باشه. براي همين چاپ شد كه بدونم زماني است كه شك دارم كه آيا اين اتفاقي كه افتاده آخر دنياست و آخر زمان و همه چي تموم شده ولي تازه از اينجا شروعه.

آغازي كه اين بار صد در صد بدون اشتباه خواهد بود كتاب به نظر من بسيار لايه هاي مثبت داره و در حين حال اگر بهش دقت بكنيم و توجه بكنيم براي اون مخاطب سني، مناسبه به خصوص تصويرگري كتاب رو من به همين دليل انتخاب كردم. براي اينكه در گروه «ج» شما احتياجي به خيلي مباحث جدي روزمره نداريد لايه هاي عميق تر براي آدمهاي بزرگتر وقتي بچه با كتاب بزرگ مي شه بعدها دوباره يادش مي افته و اون موقع ها يك مفاهيم ديگه اي رو به دست مي آره ولي تصويرگري كه در حال حاضر كتاب داره دقيقا براي شروع كار. يكي از كارهايي كه ما هميشه مي كنيم، يك بررسي ميداني مي كنيم در مورد كتابي كه منتشر مي كنيم و اين كتاب رو تعداد زيادي فروختم در حقيقت اون بررسي شده به اين معني كه كتاب رو داديم دستشون، صحبت كرديم، بحث كرديم و نتيجه بسيار مثبتي گرفتيم و تقريبا من در هيچ موردي نديدم كه آخر كار فكر كنند كه گلي يك شخصيت شكست خورده اي، عقب مونده ي بدبخته كه همه ي درها به روش بسته شده و هيچ مبنايي براش وجود نداره نه تازه جمله آخر كتاب گلي شك داره آيا قرمز يا نه؟ اين اشك اون راه راهي رو پاك مي كنه به خودش برگشته به خودي كه ارزشمند به خودي كه از دوستي كه فكر مي كرد كم يك چيز عجيب درست كنه. اون هزاران نفر مثل گورخر مي تونه پرورش بده.

بچه ها در جمله ي آخر به اين نتيجه مي رسن كه بايد برگردن و دوباره شروع كنند.گلی می تواند هزاران نفر مثل گور خر را می تواند پرورش دهد یعنی این توانایی ذاتی و بسیار مهم گلی را نادیده نگیرید . بچه ها به این نکتۀ مثبت توجه می کنند و آن نکتۀ آخر وقتی که جملۀ آخر را می خوانند می فهمند که باید برگردند و دوباره شروع کنند . در حقیقت هیچ جایی پایان زندگی نیست ، پایان تلاش نیست ، هر اشتباهی برای ما نوعی مجوز است برای عملکرد درست و بهتر عمل کردن و تکرار نکردن آن اشتباه . بنابراین گلی سمبل پروراندن نسل های جدید است و کسی که خود را مقف جامعه کرده و افراد ضعیف را پرورانده و بزرگ کرده و باز می تواند از نو شروع کند . کجا دیدیم که گلی خودکشی کند ، توی سر خود بزند یا دنیا را زیر و رو شده ببیند ؟ گلی می تواند دوباره باز آفرینی کند و این بار شاید با دقت بیشتر ، کسی را انتخاب کند که به او پشت نکند . شاید نفر بعدی هم به او پشت کند ، اما مشکلی نیست زیرا فردی با چنین توانایی بار ها و بارها می تواند این کار را بکند . بنابراین می توان نتیجه گرفت که مخاطب اصلی گروه ” ج “ است ، جایی که بچه دوستی را شروع می کند .

خانم مهدی پور : به عنوان کسی که سعی کردم کودک درون خود را زنده نگه دارم به نظرم موفق هم بوده ام به نظرم جملۀ آخر بسیار زیبا و رسا بود اما داستان چنین مضمونی را القا نمی کند . ” دو قطره اشک راه راه ” نشان دهندۀ این نیست که او باز مبارزه را شروع می کند . اگر این کار را برای بزرگسال فرض کنیم به شخصه داستان را دوست دارم اما وقتی داستان را برای دو نفر از بچه هایی که بسیار کتابخوان هستن خواندم اولین چیزی که گفتند این بود که ” من نمی فهمم ” .

خانم اکبری : به عنوان تنها نوجوان حاضر در این جمع به نظر من فهمیدن اثر با مناسب بودن اثر فرق دارد و من این کتاب را چند بار خواندم  و به عنوان کسی که در سالهای آخر نوجوانی هستم ادعا می کنم که کتاب را فهمیدم . اما آنقدر تاثیر روی من نگذاشت که روی آن فکر کنم . مطمئنم خانمهایی که پا به سن گذاشتند پس از خواندن کتاب ذهنشان بیشتر مشغول خواهد شد و این نشان دهندۀ این است که مخاطب نمی تواند ”ج” باشد . در عین حال که در داستان بسیار تمثیل می دیدم ، از گورخر گرفته تا باغ وحش و حرفها و رفتارها و به نظرم تمثیل برای  بچۀ چهرم و پنجم دبستان غیر قابل فهم است .

خانم مهدی پور : داستان واقعاً جای کار دارد . بحث روشنفکری داستان بسیار جذاب بود گویا همه چیز را زیر سوال می برد . همۀ آنهایی که واقعی نیستند ، همه یاد گرفتیم که تظاهر کنیم ، همه آدمهایی دروغین هستیم . گورخر یک آدم واقعی نیست ، یک شاعر واقعی نیست ، یک آدم فریبکار است . وقتی وارد باغ وحش می شود سعی می کند ادای بقیه را در بیاورد و این نشاندهندۀ این است که برای بزرگسال جای بحث و کار بسیار دارد .

خانم خلعتبری : صحبتهای شما تحت تاثیر نوع کار است ،  شمای بزرگسال به نوعی از کار لذت می برید و نوجوان به نوع دیگر و مخاطب اصلی نیز نوع دیگر به کار نگاه می کند و همین نگاه های متفاوت است که روی کار ارزش می گذارد . همه به نوعی درگیر داستان شده اند و هر کس یک لایه را می بیند و این لایه ها می توانند کاملاً متفاوت باشند .

آقای منادی : بهتر است بگذاریم خود کودک کتاب را بخواند و نظر دهد . شما برداشت خود را از کتاب بگویید . این خانم گویی کار را دوست دارند اما از ابتدا آنرا تایید نمی کنند چرا که مخاطب را کودک فرض می کنند . اتفاقهایی در نشر کتاب می افتد که به محتوا و جهان بینی نویسنده مربوط نیست. شما به عنوان یک مادر وقتی وارد کتاب فروشی می شوید نمی توانید کتاب را بخوانید و ببینید برای فرزندتان مناسب است یا نه و گروه سنی نوشته شده روی کتاب در حقیقت راه شما را کوتاه می کند برای انتخاب و خرید . اینها مسائلی هستند در مورد فروش و به جای بحث روی آنها بهتر است خود کتاب را نقد کنیم . به عنوان مثال چیزی که برای من بسیار زیبا بود این بود که وقتی گورخر وارد خانۀ گلی می شود تعبیری از قرمز بودن خانۀ گلی ارائه می دهد و آنرا به خون تشبیه می کند و این اولین گام است برای تجاوز به حریم گلی و بعد آرام آرام قرمزی جای خود را به راه راه شدن می دهد و این ادامه پیدا می کند تا جایی که تمام زندگی گلی را عوض می کند .

خانم مهدی پور : و گلی هم می پذیرد . ما وقتی با بچه ها کار می کنیم تاکید داریم روی شناساندن تفاوت های فردی و قبول ایت تفاوت ها و اینکه هیچ برتری وجود ندارد . اما این کتاب این موضوع را هم رد می کند . وقتی گورخر وارد می شود گلی آرام آرام تغییر می کند حتی اشک او در آخرین صفحه نیز راه راه است . داستان از شکست گلی می گوید و بچه این را درک نمیکند و داستان بیانگر این موضوع نیست که گلی دوباره سر پا می ایستد و ادامه می دهد .

 خانم خلعتبری : اشک راه راه بیانگر همین است . اشک باید راه راه باشد چرا که اگر نباشد شخصیت را نمی شوید و راه راه بودن را از وجودش دور نمی کند . ته ماندۀ وجود گور خر باید با اشک راه راه شسته شود .

آقای ابراهیمی : آنچه مطرح است این است که برداشت مخاطب از حرفهایی که نویسنده می خواهد بزند چیست  . در مورد پایان آنچه به نظرم آمد شوینده بودن اشک نبود . اشک از اعماق گلی می آید و وقتی اشک راه راه است درقیقت یعنی گلی راه راه است و این مطلب بیانگر تغییر هویت گلی است .

خانم ظهیری : وقتی ساختار کتاب را نگاه می کنیم برتری حسابگری را می بینیم . گورخر حسابگری تمام عیار است و گلی احساساتی و خالی از حسابگری . با آمدن یا نیامدن اشک ها ساختار بیانگر این است که باید حسابگر بود ، باید مانند گورخر شهرت و هنر را بدست بیاوری و گلی فقط یک وسیله است. داستان اگر برای سو استفاده قرار گرفته نشدن باشد خوب است اما داستان حسابگری را نشان می دهد .

آقای بیدآبادی مقدم : آنچه به نظر می رسد این است که گلی هرچند باعث تغییر بزرگی در گورخر می شود اما خود نیز دچار تغییراتی شده . جز تغییراتی که او را به راه راه شدن سوق داده تغییرات دیگری هم هستند . اینکه می آموزد که نباید اینگونه به کسی اعتماد کرد . گاهی شخصی وارد زندگی انسان می شود و باعث تغییر می شود . این تغییرات را نه می توان گفت خوب است و نه بد . از هر سو بنگریم به یک نتیجه می رسیم . عده ای تغییر را مثبت و عده ای همان تغییر را منفی می بینند . بع نظرم تغییر در اینجا کاملاً واقعی است ، گور خر ابتدا وارد حریم خصوصی گلی می شود کم کم علایق او را عوض می کند و در پایان نیز می بینیم همانطور که پیام گفت گلی هویت خود را از دست می دهد و هویت گلی تغییر می کند . حرفی که نویسنده قصد داشت بزند پیام خوبی بود اما در انتقال مفهوم عملکرد درستی نداشت شاید بهتر بود اشک گلی چیزی بین راه راه و قرمز بود . برداشت من این است که در پایان گلی نه خودش است و نه گورخر . درونش مانند گورخر راه راه است و از بیرون گلی سابق است که ساعت ده می خوابد و بوی پیاز می دهد و این به نظرم نکتۀ مفیدی است . اما نکتۀ دیگر در مورد اسم داستان است که به نظرم ضعف کار است ، در حقیقت آنچه مرا به خرید کتاب سوق داد ناشر بود و شاید این جلسه در غیر این صورت نام کتاب هیچ جذابیتی نداشت .

آقای منادی : به نظرم در این کتاب هیچ گورخری وجود ندارد . در واقع گلی هنگامی که عاشق گورخر می شود با جهانی که جهان شعر است آشنا می شود و گورخر بهانه ایست برای ورود به جهان کشف و شهود . اینکه او همۀ آنچه اتفاق افتاده را تجربه می کند و در پایان چنین جریان سواستفاده کننده ای را می شناسد و از زندگی خود خارج می کند  . به نظرم برای درک چنین مساله ای کد هایی در داستان هست که البته خیلی قوی نیستند و با فرض نبودن گورخر داستان از فانتزی تبدیل به داستانی واقعی و صحیح می شود .

آقای ابراهیمی : متاسفانه وقت جلسه ما تمام شد . در جلسه بعدی ادامه ی بحث را پی می گیریم .

شل سيلوراستاين در 25 سپتامبر 1932 در ايلي‎نوي شيكاگو متولد شد. بعضي از منابع سال تولد اورا 1930 ذكر كرده اند. پدرش ناتان و مادرش هلن نام داشت و نام خودش شلدون آني سيلوراستاين بود. وي در سال 1950 در ارتش آمريكا به خدمت فرا خوانده شد و از همان زمان كار نقاشي كارتوني را براي برخي از مجلات مثل «استريپس» strips ، «استارس» stars  ، «پاسيفيك»  pasific   آغاز كرد.

«سيلور استاين» از كودكي استعداد ذاتي خاصي در نقاشي و نوشتن داشت. خودش بعدها در جايي مي‎نويسد كه اين دو كار نقاشي و نوشتن تنها اموري بودند كه وي در آنها موفق بود:

وقتي بچه بودم - حدود 12 الي 14 سالگي - بيشتر ترجيح مي دادم كه يك بازيكن بيس بال باشم و با دوستانم معاشرت داشته باشم. اما بيس بال بلد نبودم و خوشبختانه دختران و پسران دور و برم هم چندان از من خوششان نمي آمد. در اين صورت ،كاري از دست من بر نمي آمد. بنابراين شروع به نوشتن و نقاشي كردم و خوشبختانه در اين دو زمينه كسي را نداشتم كه از او تقليد كنم و يا تحت تأثيرش قرار بگيرم. بنابراين كم كم به سبك خودم دست پيدا كردم و قبل از اينكه با آثار نويسندگان و هنرمندان ديگر آشنا شوم مشغول كار خلاقه شدم. در واقع حدود سي سالگي بود كه به طور جدي با آثار نويسندگان ديگر آشنا شدم. در آن زمان با وجود اينكه مورد توجه مردم قرار گرفته بودم اما باز هم كار را به هر چيز ديگري ترجيح مي‎دادم. چون ديگر برايم كار كردن به شكل عادت در آمده بود

سيلوراستاين مي گويد: «من دلم مي خواهد كه هر كس بتواند در آثارم مطلبي نزديك به حس خود پيدا كند و سعي در كشف حس موجود متن بكند و لذت ببرد»

معروفترين آثار سيلوراستاين آثاري است كه او براي كودكان نوشته است. هر چند بيشتر آثار او در گروه سني خاصي نمي گنجد ولي به نظر مي رسد باز هم از سوي مخاطبان بزرگسال مورد توجه زيادي قرار مي گيرد و اين از ويژگيهاي خاص اشعار اوست كه همه گروههاي سني مي توانند با آن هم ذات پنداري كنند. چرا كه اشعار او در عين برخورداري از عنصر طنز، صريح ، ساده و تكان دهنده هستند و هر يك جنبه اي از زندگي را از بعدي جديد به نمايش مي‎گذارند. بعدي كه با نظريات شناخته شده فلسفي، روانشناختي و جامعه شناختي كاملاً تفاوت دارد و نوع نگاه و فلسفه جديدي را به زندگي مطرح مي‎كند. فلسفه اي كه طي آن انسان با ابزار طنز و سادگي، به درك صادقانه اي از خود و جهانش نايل مي شود. سبك نگارش سيلوراستاين سرشار از شور و انرژي، احساس ريتميك، نجوا و فرياد است. ويژگي اساسي نگاه او، آزادي و رهايي از هر گونه قيد و بندي است كه احساس و ادراك انسان را دچار قالبها و كليشه هاي از پيش تعريف شده مي كند.

بسياري از كساني كه فكر مي كنند سيلوراستاين تنها نويسنده اي براي كودكان است ، وقتي مي فهمند كه بزرگسالان بيشتر از كودكان از آثار او استقبال مي كنند بسيار متعجب مي‎شوند. بزرگترها سيلور استاين را بخشي از وجود خود مي دانند،چرا كه حرفهاي ناگفته آنان را با زبان طنز بيان مي كند.

وقتي كه سيلوراستاين در سال 1960 نخستين كتاب كودكش را با نام «درخت بخشنده» به چاپ رساند خيلي زود به عنوان نويسنده موفق كودكان به شهرت رسيد. هجو؛ نوعي حماقت ماهرانه و بازي استادانه با لغات ، از ويژگيهاي كار اوست. گويي كه او با طبيعت انسانهاي هر سني آشناست و جالب اينجاست كه سيلوراستاين هرگز از قبل تصميم نگرفته بود نويسنده يا تصويرگر كتابهاي كودكان شود. يكي از دوستانش به نام »توني آن گرر« اورا به دفتر دوستش «اورسلا نوردستام» برد و او سيلوراستاين را قانع كرد كه براي كودكان بنويسد. اولين كتاب او »درخت بخشنده« كه بعدها با موفقيت زيادي روبرو شد ابتدا توسط يكي از دوستانش به نام «ويليام كول» كه ويراستار بود مردود شناخته شد. چون او معتقد بود كه كتاب، ميان ادبيات كودكان و بزرگسالان دست و پا مي زند و چون مخاطب مشخصي ندارد فروش خوبي نخواهد داشت. اما از ديد سيلور استاين اين داستان درباره دو گروه از آدمهاست : يك نوع از آدمها دهنده و نوع ديگر گيرنده هستند و البته بعدها هر دو گروه كودك و بزرگسال از اين كتاب استقبال كردند. كتاب »رقصهاي مختلف« نيز حاوي مجموعه شعرها و قصه هايي براي كودكان است كه بزرگسالان نيز به نوعي مخاطب آن هستند. چون نويسنده از وراي طنز نگاهي به پوچي و هرج و مرج حاكم بر جامعه بزرگسالان دارد. سيلوراستاين با نگاه دوگانه و طنزآميز خود، نويسنده اي است كه تحت هيچ قالب معين و برچسب خاصي نمي گنجد، همان گونه كه روح جسور و آزادش هيچگونه محدوديتي را برنمي تابد. او بي گمان نويسنده، طنزپرداز، شاعر و فيلسوف بزرگ دلهاي شاد و پرتپش و سرزنده است. حال اين دلها چه در سينه كودكان جاي داشته باشد و چه در سينه بزرگترها.

سبك بدعت گذاري او نو و منحصر به فرد است چرا كه به قول خودش:

«خوشبختانه كسي در اطرافم نبود كه از او تقليد كنم، پس راه خودم را دنبال كردم»

سبك سيلوراستاين امروزه در تمام جهان علاقه‎مندان و طرفداران فراواني دارد. از كودك و نوجوان گرفته تا پير و بزرگسال آثار او را مي خوانند و مخاطبان او از فرهنگهاي مختلف جهان دوست دارند در اين مسير شادمانه و پر از كشف و شهود با شاعر همراه شوند، مسيري كه از دنياي بديع و پرشگفتي كودكي آغاز مي شود و از نگاه يك كودك خلاق و كنجكاو به ما مي آموزد كه هرگز به چيزي عادت نكنيم و از وراي طنز وادار به تفكر شويم و هميشه از پوسته ظاهر واقعيت نقبي به درون آن بزنيم و در واقع فريب ظواهر و پوسته ها را نخوريم, با قلب جهان و چيزها ارتباط برقرار كنيم و هميشه و در هر لحظه منتظر وقوع شگفتيها در زندگي باشيم. سيلوراستاين تعداد زيادي آلبوم ترانه و موسيقي ساخته است كه از بين آنها موسيقي فيلم »كارت تبريكهايي از مرز« كانديد دريافت اسكار بهترين موسيقي متن فيلم شده است.

من يك عقيده شخصي دارم كه از صميم قلب به آن معتقدم: دوست دارم به شيوه خودم و با واژه ها با مردم صحبت كنم. كساني هستند كه مي گويند براي دل خودمان كار مي‎كنيم براي آنها اهميت ندارد كه كارشان منتشر شود و ديگران هم آن را ببينند. من با اين فكر مخالفم ، اگر براي دلت كار كردي خيلي خوب، ولي حق نداري ديگران را هم در آن سهيم نكني. اين احساسي است كه من درباره كارهايم دارم

آثار شاد و غير معمول و مصور او فقط در آمريكا بيش از ۱۴ ميليون نسخه چاپ شده وسالهاست كه مورد توجه همه گروههاي سني قرار دارد

«شل سيلوراستاين» در تاريخ يكشنبه 10/مي /1999 بر اثر حمله شديد قلبي در »كي وست« ايالت فلوريداي آمريكا در منزل خود در گذشت.

اگرمي خواهيد اطلاعات بيشتري دررابطه با اين نويسنده كسب كنيد به كتاب نقد وبررسي آثار شل سيلوراستاين (نويسنده: روت مك دونالد ، مترجم: رضي خدادادي ، ناشر:نشر هواي تازه، تهران )مراجعه كنيد

مطالعه کتابهای این نویسنده را به همه توصیه می کنم ؛ بخوانيد ، پشيمان نمي شويد.

كتابشناسي شل سيلوراستاين :

جورابهايت را بچسب (1956)

گزارشي از هيچ كجا (1960)

كتابي پر از بيهودگي (1960)

لافكاديو، شيري كه جواب گلوله را با گلوله داد (1963)

يك زرافه و نصفي (1964)

درخت بخشنده (1964)

كسي يك كرگدن ارزان نمي خواهد (1964)

باغ وحش رويايي (1964)

گفتگوي آزاد در تئاتر آخر شب (تي وي جيبي) (1965)

جايي كه پياده رو تمام مي شود (1974)

آشنايي با قطعه گمشده (1974)

رقصهاي مختلف(دنياي ديوانه ديوانه شل سيلوراستاين) (1979)

چراغي زير شيرواني (1981)

آشنايي قطعه گمشده با دايره بزرگ (1981)

ده را بگير (1955)

الفياي عمو شلبي (1961)

راهنماي پيشاهنگي عمو شلبي(۱۹۶۴)

بابانوئل نو

بالا افتادن (1996، آخرين كتاب شل سيلور استاين).

گرد آورنده : شیدا اکبری

- لصفاْ خودتان را برای خوانندگان ماه نامه ما معرفی کنید .

 من مهدخت کشکولی هستم و دکترای دانشگاه تهران در رشته ی زبان شناسی دارم . بر روی اسطوره کار می کنم و سعی در بازنویسی سادۀ اسطوره ها برای کودکان از زبانهای نا آشنا مانند اوستا دارم و برای بچه ها می نویسم .

- آثار خود را معرفی کنید .

تعدادشون زیاد . توی کتابخانۀ شورا هستند .

- ممکن است چند اثر را که بیشتر دوست دارید یا فکر می کنید از بقیه مهمترند را برای ما نام ببرید .

هر کدام از آثار در دورۀ خود مهم بودند . در هر زمان موضوعی برایم جالب بوده و دربارۀ آن نوشتم .

- کدام یک از آثارتان را دوست دارید بقیه بیشتر با آنها آشنا شوند ؟

همۀ کارها را دوست دارم . در زمان جنگ ” گربۀ من ” را نوشتم دربارۀ ایران و مسائل جنگ . اسطوره ها بسیار زیبا هستند . ” سرزمین من ” را در دست نقاشی است و همچنین آخرین کارم که ” توپ بلوری ” نام دارد.

به علت ارزشمندی اسطوره ها وظیفۀ خود می دانم که آنها را برای جوانان از زبانی که همه آشنا نیستند مانند اوستا به فارسی ساده بنویسم و آنان را به جوانان معرفی کنم . من این کار را وظیفۀ خود می دانم و خود را ملزم به بازنویسی این آثار می دانم .

- چه شد که تصمیم گرفتید برای کودکان بنویسد ؟

در دانشکده تحقیقاتی می نوشتم ، روزی یکی از استادانم از من پرسید که ” چرا داستان نمی نویسی  ؟ ” آن موقع من برای بزرگسالان می نوشتم و آثارم در چند جایی چاپ شده بود ولی تجربۀ کار کودک را نداشتم . گفتم : “ چی بنویسم ؟ ” گفت : ” هر چه هست ، ایران منبع خوبی است برای الهام گرفتن ” با تردید شروع کردم . اولین کارم ” افسانه ی باران ” بود ، موفقیت آن باعث که این راه را انتخاب کنم . تا قبل از آن داستان کوتاه می نوشتم و کارهایم در مجلات خوبی چاپ شده بودند و این برای من که دانشجو بودم موفقیت خوبی بود .با ” افسانه ی بارن  ” حس کردم می توانم برای بچه ها بنویسم . در عین حال که فوق لیسانس کتابداری هم دارم و در آن زمان در رشۀ ما ادبیات کودک تدریس می شدکه این عامل مشوقی بود برای من و زمینه ای برای آشنایی با ادبیات کودک.

- شعار سال 72 برای روز جهانی کودک را به یاد دارید ؟

نوشتم دیگه .

- می شود آنرا برای ما بگویید و دربارۀ مفهوم آن بیشتر برای ما توضیح دهید و اینکه چه شد که شما را برای این کار انتخاب کردند ؟

جملات را دقیقاً به یاد ندارم . این را از طرف شورا به من پیشنهاد شد و من قبول کردم و سعی کردم از عناصر مطرح در افسانه های ایران در این پیام استفاده کنم .

- می شود دربارۀ مفهوم آن بیشتر برایمان توضیح دهید .

فردا مال بچه هاست . اینکه با کتابخوانی و با سواد شدن می توانند فردا را برای خود بهتر کنند . ای کاش برای همۀ بچه ها این امکان وجود داشت که بخوانند و توجهی باشد که امکان بازی ، درس خواندن ، کتاب خواندن ، تفریحات و ورزش کردن را برای بچه ها فراهم کند .اینها همه آرزوهای من است و به آن برای بچه ها اعتقاد دارم . چرا که اینها باعث دلچسبی فردا ها می شود . فرداهای سخت را بدون این امکانات نمی توان بدست آورد .

- قبول دارید که نیازهای کودکان امروز و گذشته متفاوت است ؟

امروز بچه ها بسیار باهوش تر به نظر می آیند . امکانات کامپیوتری ( نمی دانم آیا این امکانات برای همه هست یا نه ) امکانات کتابخانه های عمومی و ورزشهای گوناگون . امکانات خیلی زیاد هستند و حضور اینها بسیار مفید است در رشد دانش . وقتی بچه در محیطی قرار می گیرد که امکانات دیداری و شنیداری برایش فراهم است ، طبیعی است که چقدررشد کند تا در یک محیط بسته . کودک 4 سالۀ اروپایی را دیدم که به راحتی جدول حل می کرد و پازل را سر جای خود می گذاشت اما بچۀ 4 سالۀ ما به دلیل نبودن امکانات و اینکه با او کار نشده نمی تواند . به هر حال امکانات مجدود ، محدودیت های زیادی بوجود می آورد ، اما من در هوش بچه های کشورمان شکی ندارم .

- به نظر شما چه کتابهایی برای کودکان موثر تر است و به طور کلی تاثیر کتاب را در کودکان چگونه می بینید ؟

کتاب تاثیر بسیار دارد اما نه با دید یک سویه . یعنی بچه ها نباید تحت یک ایدئولوژی تحمیلی از پدر و مادر یا هر جا باشند . بچه باید فکری باز داشته باشد و بخواند و انتخاب کند . ادبیات بسیار وسیع است و چه خوب می شود که این ادبیات همه جانبه در اختیار همه باشد . کودک باید از کودکی پذیرای عقاید و انسانهای متفاوت باشد .

- از کار های در دست چاپ خود را  بگویید .

چند کار نیمه تمام دارم و چند کار هم در دست ناشران است . سبک کارم اینگونه است که می گذارم زمان بگذرد و روی آنها کار می کنم . ایده ها را می نویسم و با توجه به زمان روی آنها کار می کنم . یک کتاب چند صفحه ای ممکن است سالها وقت بگیرد . عجله ای برای زود چاپ شدن ندارم بلکه می خواهم به تعهد خود به ادبیات پایبند باشم . جایزه انگیزه است اما در حقیقت من هرگز برای این موضوع ننوشتم . لحظاتی بوده که ایده ای به فکرم رسیده و آنرا نوشتم .

- چه پیشنهادی برای پرشور تر برگزار شدن مراسم روز جهانی کتاب دارید ؟

شرکت بچه ها این مراسم را پرشور می کند . مدارس باید کاری کنند که بچه ها بدانند که این روز متفاوت است . صدا و سیما و رادیو و روزنامه ها بایدبچه ها را آگاه کنند .

- و در آخر چه سوالهایی بود که انتظار داشتید بپرسیم و نپرسیدیم یا چه جوابهایی داشتید که ما برای آنها سوال نداشتیم .

ما نویسندگان بسیار با استعداد و جوانی داریم که امید و آیندۀ ادبیات کودک هستند . آرزو دارم در این زمینه آنقدر فکرهای نو باشد که بچه ها با انواع و اقسام کتابها بتوانند تماس بگیرند و ادبیات در دسترس همه باشد . چیزی که بیشتر یک آرزوست و نه سوال و نه جواب . ما کارهایی کردیم و بقیه به عهدۀ جوانان است .

 بخوانید ...

پزشکی قبول شدم و رفتم سراغ ادبیات . مادرم تا دو ماه با من قهر بود . ناراضی نیستم که پزشکی نخوندم . قول دادم به مادرم که اگر منظورتان دکتراست ، می گیرم .

هیچ وقت پشیمون نشدم از اینکه متخصص پوست نیستم . اینجوری زندگی برام معنای بیشتری داره . فرصت هست تابش آفتاب رو ببینیم یا شکوفه زدن یک درخت ؛ اما اونایی که این رشته ها رو خوندن اونقدر دنبال دویدنن که فرصتی برای این کارها ندارن ، البته شاید اونا هم به نوعی از زندگیشون لذت می برن .

مصاحبه و تنظیم : پیام ابراهیمی

پیرامون جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن

دفتر بين المللي كتاب براي نسل جوان IBBy جايزه جهاني هانس كريستين اندرسن(نوبل ادبيات كودكان و نوجوانان)را از سال 1956 به مجموعه آثار يك نويسنده و از سال 1966 به مجموعه آثار يك تصويرگر نيز اهداء مي كند.

اين جايزه هر دو سال يك بار به نويسنده و تصوير گري داده مي شود كه آثارش سهم پايداري در غني ساختن ادبيات كودكان جهان داشته باشد.هدف از اهداي اين جايزه بالا بردن كيفيت هنري آثار هنرمندان اين حوزه از طريق حمايت،تشويق و معرفي آثار خوب اس اين اقدام سبب ترجمه و انتشار وسيع اين آثار شده و به نوبه خود موجب گرديده كه كودكان و نوجوانان بيشتري در جهان امكان دسترسي به آثار بهتر را پيدا كنند.

انتخاب نويسندگان و تصويرگران ممتاز برنده جايزه اندرسن تا سال 2002 به عهده هياتي از داوران بين المللي بود همگي در زمينه ادبيات كودكان و نوجوانان (تأليف و تصوير) صاحب نظر بودند، در حالي كه در سال 2002 هيات داوران از دو بخش مجزا شكل گرفت بخشي مسئول داوري تصوير و بخشي در كار داوري تأليف مشغول شدند.

بردن ديد، تجربه و شناخت خاص يك كشور به عرصه جهان و همكار براي تحول و گسترش ادبيات به معني عام آن و به ارمغان آوردن نتايج تجربيات ديگران،معيارهاي سنجش،زمينه ها،سبك ها و شيوه هاي كار به كشور اصلي و انتقال آن به دست اندركاران ادبيات كودكان هدف اصلي از حضور اعضاي هيأت داوران بين المللي در جلسه داوري است. نويسندگان و تصوير گران نامزد دريافت جايزه، توسط شعبه هاي ملي دفتر ، انتخاب و به دفتر بين المللي معرفي مي شوند.

از بين آثار نامزدهاي دريافت جايزه ، مجموعه اي انتخاب و همراه با پرونده كامل نويسنده يا تصويرگر براي هر يك از داوران ارسال مي گرد. هيأت داوران از ماهها قبل از تشكيل جلسه داوري به مطالعه و بررسي كتابها مي پردازند.

جلسه نهايي معمولاً در ماه آوريل برگزار مي شود و نتيجه انتخابات در 2 آوريل،روز جهاني كتاب كودك(روز تولد هانس كريستين اندرسن)و همزمان با گشايش نمايشگاه بين المللي كتاب در بولونيا / ايتاليا اعلام مي شود. در اين نمايشگاه آثار برندگان همراه با بقيه نامزدها به نمايش گذاشته مي شود و برندگان جايزه اندرسن،در كنگره IBBY چهار ماه بعد تشكيل مي شود، جوايز خود را رديافت مي كنند معمولاً برندگان به هنگام دريافت جايزه سخنراني كوتاهي ايراد مي كنند كه در برگيرنده نكته ها و نظرهاي آنان است.

مارگريت دوم ، ملكه دانمارك ، حامي و مشوق خاص اهداي اين جايزه و شركت نيسان موتور Nissan Motor Company پشتيباني مالي آن است.

از ايران خانم توران ميرهادي چهار دوره در سالهاي 1976 ،1978 ، 1986 ،1988 ، خانم ثريا قزل اياغ يك دوره در سال 1992 ، خانم منصوره راعي دو دوره در سالهاي 1998 و 2000 و خانم زهره قائيني دو دوره در سال 2002 ، 2004 عضو ايراني هيئت داوران بوده اند.

امسال ریاست هیات داوران این جایزه معتبر را زهره قائینی، محقق و نویسنده ادبیات کودک و نوجوان از ایران عهده داشته و سایر داوران از کشورهای آرژانتین، نیوزیلند، مصر، بلژیک، کانادا، اسپانیا، سوئیس، آمریکا، فرانسه و روسیه، انتخاب شده بودند تا به بررسی فعالیت‌های ۳۰ نویسنده و تصویرگر بپردازند.

از طرفی شورای کتاب کودک از سال ۱۹۶۴ عضو دفتر بین‌الملل کتاب برای نسل جوان (IBBY) است و با این دفتر همکاری می‌کند. یکی از مسوولیت‎های شورا به عنوان شعبه ملی این دفتر، معرفی آثار پدیدآورندگان ایرانی (نویسنده و تصویرگر) برای جایزه هانس کریستین اندرسن و معرفی نویسنده، تصویرگر و مترجم برای دریافت لوح افتخار IBBY است.

تاكنون از شعبه ملي ايران ، چهار نفر در بخشهاي تأليف و تصوير،نامزد جايزه جهاني اندرسن شده اند.فرشيد مثقالي(تصوير/1974)هوشنگ مرادي كرماني (تأليف /1992)محمد رضا سويفي(تأليف/2000)،نسرين خسروي(تصوير/2002)از اين ميان فرشيد مثقالي برنده جايزه جهاني در بخش تصوير شد و آقاي هوشنگ مرادي كرماني مورد تشويق هيأت داوران قرار گرفت.

فرشيد مثقالي 1943

فرشيد مثقالي در سال 1943 در اصفهان به دنيا آمد. او كار حرفه اي خود را به عنوان طراح،گرافيست و تصوير گر در سال 1964 با مجله نگين شروع كرد و پس از تحصلات در زمينه هنر در دانشگاه تهران، به كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان پيوست.در سال 1968،كتابهايي را باي كودكان تصويرگري كرد. و براي اولين بار،فيلمهاي متحركي براي كودكان ساخت. در طي سالهاي 1978 -1970،برنده جوايز فيلم متحرك،پوستر براي فيلمها، و تصويرگريهاي كتاب براي كانون شد.در سال 1979 به پاريس رفت و چهار سال بعد به عنوان هنرمند، نقاش و مجسمه ساز به كار ادامه داد. در سال 1986 به كاليفرنياي جنوبي رفت و يك استوديوي طراحي و گافيك تأسيس نمود. در سال 1994 با يك كمپاني مولتي مديا در سن فرانسيسكو همكاري كرد و تلويد و طراحي محيطهاي واقعي براي اينترنت را بر عهده گرفت در سال 1998 به ايران بازگشت و مديريت هنري تاريخ ادبيات كودكان و نوجوانان را بر عهده گرفت. فرشيد مثقالي اولين برنده جايزه هانس كريستين اندرسن از آسيا است.

گزارشی از کار جلسیات هیئت داوران جهانی جایزه هانس کریستین اندرسن ( 1976)

وین 16-13 فروردین 2535

نوشته : توران میرهادی(خمارلو)

کمتر هیئت داورانی است که آنچنان کار طولانی و دقیق در پیش داشته باشد. خواندن 196 کتاب از 15 نویسنده و 12 مصور در مدتی کمی بیش از 6 ماه، مطالعه کتاب قطوری از شرح حالهای آنان، معرفی ها، نقدها و نظرها درباره آثارشان و به سنجش نشستن این مجموعه کاری است پرزحمت ولی پر ثمر. برای من که نخستین بار در چنین کاری شرکت می کردم تجربه ای بود بزرگ و سیر و سیاحتی گرانبار در ادبیات معاصر و جهانی کودکان و نوجوانان، مطالعه ای بود عالی در این هنر و گسترش وسیع آن چه از نظر ادبیات و چه از نظر نقاشی و تصویرگری کتابها.

از شرکت در هیئت داوران جهانی همواره دو منظور حاصل می شود: بردن دید و تجربه و شناخت خاص یک کشور به عرصه جهانی و همکاری برای تحول و گسترش ادبیات به معنی اعم آن با به ارمغان آوردن نتایج تجربیات دیگران، معیارهای سنجش، زمینه ها، سبک ها و شیوه های کار به کشور اصلی و انتقال آن به دست اندرکاران ادبیات کودکان.

امیدارم بتوانم در این گزارش مختصر این اندوخته معنوی را تا حدودی با همه جنبه های انسانی و هنری اش در اختیار علاقه مندان به ادبیات و کتاب های کودکان و نوجوانان بگذارم.

جایزه جهانی هانس کریستسن اندرسن چیست و چگونه و به که داده می شود؟

جایزه جهانی هانس کریستسن اندرسن، جایزه ایست ادبی و هنری که از طرف دفتر جهانی کتاب برای نسل جوان، هر دو سال یک بار به مجموعه آثار یک نویسنده و یک مصور داده می شود. طبق ماده1 و 2 آئین نامه جایزه، نویسنده و مصور نخست باید زنده باشند دو دیگر این که آثار آن ها از کیفیت و ارزش عالی ادبی و هنری برخوردار باشد سه دیگر این که مجموعه این آثار تاثیر و سهم پایداری در تحول ادبیات برای کودکان و نوجوانان داشته باشد.

هیات داوران جهانی از طرف هیات اجرایی و با توصیه شعبه های ملی دفتر جهانی انتخاب می شوند و اعضای آن باید سوابق ممتد و گسترده ای در کار ادبیات کودکان داشته باشند و در هر صورت نباید خود نویسنده، ناشر و یا مصور باشند.

پس از تعیین هیات داوران هر یک از شعبه های ملی دفتر وظیفه دارند نامزدهای خود را برای جایزه پیشنهاد و ضمن پرداخت مبلغی بابت حق شرکت ترتیبی اتخاذ کنند تا کلیه آثار نویسنده و یا مصور با مدارک مربوط به شرح حال و نقد آثار برای یکایک اعضای هیات داوران فرستاده شود. برای جایزه 1976 شعبه ملی سوئد و مصور معرفی کرد ولی چون کتاب ها به دست هیچ یک از داوران نرسید و سوئد حق شرکت را نیز نپرداخته بود عملا از فهرست نامزدها حذف شد. شعبه های ملی در هر نوبت می توانند فقط یک نویسنده و یک مصور را معرفی کنند.

چنانچه مصور و یا نویسنده ای موفق به دریافت جایزه نشود، معرفی مجدد او برای دوره بعد کاملا امکان پذیر است. چنان که نویسنده برنده جایزه 1976 چهار سال قبل از آن در مسابقه شرکت کرده به عنوان نویسنده ممتاز از طرف هیات داوران معرفی شده بود.

حسن معرفی از طرف شعبات ملی در این است که اولاً شعبات ملی دفتر جهانی تنها نویسندگان و مصورانی را معرفی می کنند که در کشور اصلی اعتبار و ارزش هنری کارشان شناخته شده باشد، و مورد علاقه و توجه خوانندگان و جوانان قرار گرفته باشند. شکی نیست که گسترش و پیشرفت ادبیات کودکان در همه کشورها در یک سطح قرار نگرفته است و امکان این هست که مصوران یا نویسندگانی به هیات داوران معرفی شوند که کارشان هنوز از نظر ارزش پیشرفته نباشد. هیات داوران در طی جلسات کار خود چنین مواردی را با ذکر دلایل کنار می گذارد. هیات داوران جهانی جایزه سال 1976 جمعاً از این افراد تشکیل شده بود.

1- وراآدلوا از چکسلواکی، استاد و منتقد و عضو گرداننده شورای کتاب کودک چکسلواکی.

2- پاتریشیا کرامپتن از انگلستان، منتقد ادبی و مترجم

3- رائول دوبوا از فرانسه، منتقد و استاد ادبیات کودکان

4- الویرا ایوانوا از اتحاد جماهیر شوروی، کتابدار کتابخانه لنین و محقق ادبیات کودکان

5- کایاسالونن از فنلاند، کتابدار و استاد ادبیات

6- روت ویلا آلوزدوسوزا از برزیل، عضو و همکار مؤسسه ملی ادبیات کودکان ریودوژانیرو

7- زینا ساترلند از ایالات متحده امریکا، رئیس مرکز کتاب های کودکان دانشگاه شیکاگو

8- توران میرهادی از ایران، متخصص تعلیم و تربیت و مدرس ادبیات کودکان

9- دکتر هانس هالبای از جمهوری فدرال آلمان، رئیس دفتر جهانی کتاب برای نسل جوان

10- دکتر لوسیابیندر از اتریش، محقق و عضو مؤسسه جهانی تحقیقات برای ادبیات کودکان و مسائل خواندن و رئیس هیات جهانی داوران جایزه اندرسن.

پیرامون روز جهانی

کتاب کودک

فكر اختصاص دادن روزي به كتاب كودك،نخستين بار از خاطر یلا لپمن jella Lepman  بانويي كه دفتر بين المللي كتاب براي نسل جوان IBBY و كتابخانه بين المللي مونيخ به ابتكار او شكل گرفت، گذشت. در سال 1966 ، پيشنهاد او مورد استقبال و تصويب دفتر بين المللي قرار گفت و دوم آوريل زاد روز هانس كريستين اندرسن،به اين منظور اختصاص يافت از اين رو از دوم آوريل  1967، روز جهاني كتاب كودك International Children's Book Day‌ رسماً برگزار مي شود.

یلالپمن خود، نخستين پيام را با عنوان درخت كتاب كودك نوشت. در اين پيام،به صورت داستاني دلنشين خطاب به كودكانفبر تفاهم و همدلي جهاني با كتاب تأكيد شده است. از آن پس هر سال در اين روز يكي از نوينسدگان كودك در جهان پيامي نوشت، در سال 1969 پيام آستريد ليندگرن با عنوان مردي با شنل سياه اسپانيايي و شعار دوستان در آن سوي مرزها با پوستري كه كار تصوير گر ناشناسي از سوئد بود همراه شد.

به اين ترتيب هر سال يكي از شعبه هاي ملي دفتر بين المللي،مسئوليت برگزاري روز جهاني كتاب كودك را براي تهيه شعار و پيام يك نويسنده و پوستر يك تصويرگر از كشور خود مي پذيرد،و براي ديگر شعبه هاي ملي مي فرستد.

شعبه هاي ملي همراه با ديگر موسسات دست اندركار كتابهاي كودكان و نوجوانان هر كشور، در دوم آوريل /13 فروردين و يا روزها و هفته هاي نزديك به آن به فعاليتهاي متنوع در جهت ترويج كتاب و كتابخواني دست مي زنند.

شوراي كتاب كودك به عنوان شعبه ايراني IBBY تاكنون دو بار در سالهاي 1976 و 1993 مسئوليت برگزاري روز جهاني كتاب كودك را بر عهده داشته است. پيام سال 1976 را دو نوجوان به نامهاي الهام و هاله زربخت با شعار

هر چيزي كه زير آفتاب آمده است /با حكمتي از روي حساب آمده است

خواهي كه درآوري سر از كار جهان / بگشاي و بخوان كه در كتاب آمده است

نوشتند و پرويز ديبايي پوستر آن را تهيه كرد.

پيام روز جهاني كتاب كودك سال 1976

ماهي طلايي جادو

الهام و هاله زربخت

از اينكه مي توانم در دنياي پهناور كتاب گردش و با درختان زيبا و چشمه ها حرف بزنم چه خوشحالم حتي مي توانم به خانه ديوها و جادوگرها بروم و با جادوگرهاي خوب و بد آشنا شوم. در دنياي كتاب مي توانم با اين جهان بزرگ دوست شوم. با قهرمان داستان همه جا بگردم و با بچه هاي ملل مختلف بازي كنم.

با خواندن كتاب به دنياي افسانه ها مي روم و با پري ها به گردش مي پردازم روي بالهاي زيباي آنها مي نشينم و هر چه آرزو كنم به آنها مي گويم تا برايم حاضر كنند. هرگز خاطره اولين كتابي را كه داشتم فراموش نخواهم كرد.پنج سالم بود و در دنياي كودكان با تصويرهاي زيباي آن كتاب مسافرت مي كردم. كتاب ماهي طلايي جادو پريو از تصاويري كه مرا افسون مي كردند.وقتي كه سال بعد به دبستان رفتم توانستم با خواندن آن كتاب به دنياي كلمات بروم و با جمله هاي سحر آميز آن آشنا شوم. بعد از مدتي داستان كتاب را از بر شدم و از آن به بعد هر شب آرزوهايم را براي ماهي جادو مي گفتم ولي سعي مي كردم از حدي كه بايد بيشتر آرزو. نكنم. بعد از آن كتابهاي زيباي بسياري خواندم ولي هيچ كتابي نتوانست جاي آن را بگيرد و هنوز هم كه هنوز است هر شب وقت خواب، خود را به جاي آن ماهيگير خوشبخت مي گذارم و آرزوهايم را از ماهي طلايي جادو مي خواهم. فردا صبح كه بر مي خيزم براي بر آوردن آرزوهايم همراه ماهي طلايي جادو كوشش مي كنم و تو دوست نااشناي من آيا ماهي طلايي جادويي داري؟

و پيام سال 1993 را دكتر مهدخت كشكولي با شعار كتاب ؛ قصه ديروزها ، راز فرداها نوشت و دكتر نورالدين زرين كلك پوستر آن را ساخت.

پيام روز جهاني كتاب كودك سال 1993

كتاب : قصه ديروزها ، راز فرداها

مهدخت كشكولي

هنوز آفتاب سر نزده بود كه بچه ها دويدند تا سركوهي رسيدند . كوه كلاه سفيدش را بر سر گذاشته و آرام نشسته بود . دختري از ميان بچه ها به كوه گفت:

كلاهت را به من قرض مي دهي ؟

كوه پرسيد :

كه با آن چه كار كني ؟

دختر جواب داد :

كلاهت را بر سر مي گذارم. ديگر كسي مرا نمي بيند . آنگاه به باغ روشنايي سفر مي كنم.

كوه پرسيد: که آنجا چه کار کنی ؟

و بعد دخترك جواب داد :

به اتاق رازها مي روم و كتاب خودم را در انجا پيدا مي كنم.

كوه كمي به فكر فرو رفت و بعد گفت :

به دو شرط: يكي اينكه كلاهم را پيش از غروب آفتاب برايم بياوري. دو اينكه اگر رازي را فهميدي به من بگويي . بعد كلاهش را برداشت و به دخترك داد. دخترك آن را به سر گذاشت و از كويرها عبور كرد تا به ناپديدشد. با نسيم از درياها گذشت و از كويرها عبور كرد تا به قلعه اي رسيد كه هفت دروازه داشت و بر هر دروازه نگهباني بود. آخرين نگهبان كليد جادويي را به دختر داد. او دروازه ها را گشود . كليد را در جيب گذاشت و داخل قلعه شد. توي قلعه باغي بود. وارد باغ شد . رد باغ به جاي شن ستاره ريخته بودند. در ميان باغ ساختماني بود كه يك آجرش از نوع آفتاب و يك آجرش از نوع معتاب بود و بر در آن د كوبه بود: يكي راز و ديگري آواز.

دخترك لحظه اي ايستاده، نفس در سينه حبس كرد و آرام كوبه راز را نواخت . در باز شد . يكه اي خورد. در اتاقها فرشهايي پهن بود با نقشهايي از گلهاي زيبا و درختاني كه گل و گياه هزار باغ به طراوتشان نمي رسيد. و هزار پرنده روي شاخه هايشان آواز مي خواندند .

دخترك خيلي دلش مي خواست از اين باغ يك دسته گل سرخ بچيند . اما ترسيد كه دير شود. آرام از اتاقها گذر كرد و به اتاقي رسيد كه بر درش هفت قفل زده بودند . دخترك كليد را از جيب درآورد و قفلها را گشود و وارد اتاق شد.فرادي از شادي كشيد . در آن اتاق براي همه بچه هاي دنيا كتاب بود. دخترك از جلوي قفسه كتابها گذشت تا شاي كتاب خودش را از ميان آن همه كتاب پيدا كند. گشت و گشت، ناگهان در گوشه اي از اتاق كتاب بزرگي ديد و به طرف آن رفت . روي كتاب نوشته شده بود : كتاب رازها . دخترك كتاب را ورق زد . در صفحه اول چشمش به نقشه اي افتاد كه راه رهايي از سياهي و رسيدن به برج روشنايي را نشان مي داد. در صفحه بعد راه ميان بر سفر از ماه به نپتون نشان داده شده بود و روي رودخانه مخفي زهره علامت گذاشته بودند . دخترك كتاب را ورق زد. در صفحه هاي مياني كتاب درباره انواع بيماريها و درمان آنها چيزهايي نوشته شده بود. در ميان بيماريها نامي هم از بيماري ناداني و درمان آن آمده بود. دخترك زير لب گفت : چه خوب ، كتاب را همراه خودم مي برم.

اما آنقدر سنگين بود كه هر چه كوشش كرد، نتوانست آن را بلند كند از پنجره به بيرون نگاه كرد . خورشيد مي خواست غروب كند و دخترك مي بايست آن همه راه را كه آمده بود برگردد. داشت دير مي شد و كوه انتظار مي كشيد كه كلاهش را پيش از غروب پس بگيرد .

يكبار ديگر به سرعت كتاب را ورق زد و در آخرين صفحه خواد كه :

فرداها از آن بچه هاست و بچه اي كه اين راز را بداند از تاريكي نمي هراسد.

ناچار كتاب را رها كرد و با حسرت از آن اتاق و از آن باغ بيرون آمد و سوار باد شد و برگشت . بچه ها در دامنه كوه به انتظار او نشسته بودند . دخترك به كوه سلام كرد و كلاه را پس داد.

كوه لبخندي زد؟ گفت :

خوب دخترم ، سفر خوش گذشت ؟ با خود چه آوردي؟

دخترك با خوشحالي گفت :

كتابي بود خيلي بزرگ شايد به اندازه خود شما . در ان خيلي چيزها نوشته شده بود . خواستم آن را همراه خود بياورم . نتوانستم . كوه پرسيد :

خوب ، در ان چه نوشته شده بود؟

دخترك فكر كرد و گفت :

در صفحه آخر آن نوشته شده بود :

فرداها از آن بچه هاست .

كوه ناراحت شد و سرش را پايين انداخت . اما پس از مدتي سربلند كرد و گفت : خوب ، گذشته مال كوه و دشت و دريا بود، آينده هم مال بچه ها باشد.

شورا همراه با فعاليتهاي در جهت ترويج كتاب و كتاب خواني از سال 1361/1982 با ترجمه و انتشار پيام و نيز تهيه تقويم با شعار آن سال : كتاب، خورشيد صلح معناي بيشتري به اين روز بخشيد . انتشار نشانه كتاب و تقويم با استفاده از شعار روز جهاني كتاب كودك از سال 1363 آغاز شد و شورا از سال 1379 از پوستر روز جهاني براي تصوير نشانه كتاب استفاده نموده است.

امسال (۲۰۰۸) تایلند با همکاری بنیاد سمنت سیام میزبان روز جهانی کتاب کودک بود.

پیام روز جهانی کتاب کودک 2008

امسال نوشتن پیام روز جهانی کتاب کودک و تصویرگری آن برعهده چاکراباند پوسایا کریت بود و از سوی شورای کتاب کودک به فارسی ترجمه شد که می‌خوانید:

«جست‌وجو برای دست‌یافتن به دانش از راه خواندن از اهمیت خاصی برخوردار است و بنیاد آن در کودکی گذاشته می‌شود. به‌نظر من، کودکان تایلندی باتوجه به سنت‌ها و فرهنگی که در آن رشد کرده‌اند، از دیرباز با علاقه دستیابی به دانایی از راه خواندن آشنا شده‌اند.

والدین، نخستین آموزگاران آنها بوده‌اند و سپس روحانیون که به‌عنوان حامیان اصلی نسل جوان در راهنمایی و آموزش مسائل روحی و عقلانی راهگشایی کرده‌اند.

برای ترسیم نقاشی حاضر، سنت‌های مدون‌شده کهن تایلندی الهام‌بخش من بودند: قصه‌گویی برای کودکان، گام‌های اول یادگیری با خواندن نوشته‌هایی که بر برگ‌های نخل ثبت می‌شدند و بر چهارپایه‌هایی گذاشته می‌شدند که صرفا برای این کار طراحی شده بودند.

قصه‌های ثبت‌شده بر برگ‌های نخل عموما مربوط به آیین بودایی بودند و بخش‌هایی از زندگی بودا را بازگو می‌کردند. این آثار برگرفته از کتاب جاتاکاس بر هدف والای پرورش ذهن‌های جوان و تحکیم ایمان و تخیل تاکید داشتند».

مختصری درباره چاکراباند پو سایا کریت

چاکراباند پوسایا کریت متولد سال ۱۹۴۳ است، تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشکده نقاشی، مجسمه‌سازی و گرافیک در دانشگاه سیلیاکورن انجام داد و سال‌ها بعد، از همان دانشگاه در زمینه هنرهای زیبا و نقاشی دکترای افتخاری گرفت. این هنرمند تاکنون جوایز بسیاری را دریافت کرده است، از جمله در سال ۱۹۸۹ عنوان حامی برجسته حفظ میراث فرهنگی تایلند به وی داده شد و در سال ۲۰۰۰ با اعطای نام هنرمند ملی در حوزه هنرهای تجسمی از وی تجلیل گردید. از آثار مهم چاپ‌شده وی می‌توان به دو مجموعه عروسکی در سال‌های ۱۹۸۶ (توسط یونسکو) و ۱۹۷۷ (توسط بنیاد سمنت سیام) نام برد. اثر اخیر نشان‌دهنده عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی است که با کوشش‌های ارزنده این هنرمند ترمیم شده و هم‌اکنون در موزه ملی بانکوک در معرض دید علاقه‌مندان قرار دارد.

پیام روز جهانی کتاب کودک 1358 هجری شمسی

هر سال پیام روز جهانی کتاب کودک را یکی از نویسندگان کودکان برای همه کودکان و نوجوانان جهان می فرستد و امسال هم پیام جهانی را آقای آسن یوسف شاعر بلغاری، برای نسل جوان فرستاده است. شورای کتاب کودک احساس کرد که کودکان و نوجوانان کشور ما امسال به یک پیام خاص در این روز نیازمندند و از این رو از نویسنده محبوب کودکان و نوجوانان ایرانی خانم قدسی قاضی نور درخواست کرد که پیامی به مناسبت این روز جهانی برای نسل جوان ایرانی بفرستد و این است پیام ایشان :

به شما فرزندان انقلاب

درود به محصلین آزاده ای که در پشت درهای بسته مدرسه ها، در کوچه پس کوچه های شهر و روستا در این مدرسه واقعی اجتماع، درس شهامت و شهادت و مبارزه آموختند. کلماتی یاد گرفتند که سالهای سال در کتابهاشان و در فضای شهرشان مرده بود. امسال سالی استثنایی برای نسلی استثنایی است. نسلی که آزادی را تجربه کرد، نسلی که آزادی را در صفحه واقعی زندگی لمس کرد و برای بدست آوردنش گلگون کفنانی پیشتاز بودند.

نسلی که ثابت کرد قهرمانان واقعی سوپرمن ها نیستند.

نسلی که ثابت کرد قهرمانان واقعی مردمی هستند که به پا می خیزند و دست همسایه را می گیرند و دیوارهای بی اعتمادی را می شکنند و همرزم می شوند تا پرنده آزادی را از قفس استعمار و استبداد بیرون بکشد.

نسلی که ثابت کرد بتها با همه بزرگی و سنگینی قابل شکستن هستند.

نسلی که تمام حرفهای با ارزش دنیا را در عمل معنی کرد.

برای این نسل از چه می شود حرف زد ؟ آنها حرفی نگفته باقی نگذاشتند . بیایید حالا که آزادی را در دستهایمان داریم کاری کنیم که زنده بماند و در هیچ قفس محبوسش نکنیم.

این پرنده در قفس به آنی می میرد و آنچه می ماند فضایی مسموم کننده است که ما طعمش را خوب چشیده ایم و با آن زندگی کرده ایم و تمام تنفرمان را نثارش کرده ایم. بیایید آزادی را بستاییم و به دیگران پیش کشش کنیم. بیایید در این سال نو بیاموزیم که با فکر سالم و آگاه می توان پاسدار آزادی بود.

بیاموزیم همچنان که در دستی مسلسل را می فشاریم با دست دیگر کتاب را بگیریم، چون در موقع خود این کم از آن نیست .

بیایید بیاموزیم که برای حفظ وطن سلاح لازم است و برای شناختن وطن، کتاب.

اگر نخواهیم، اگر ندانیم، اگر آگاه نباشیم قادر به حفظ آزادی نخواهیم بود.

بیایید ثابت کنیم چیزی را که بدست آورده ایم دیگر گرفتنش از دستمان محال است.

بگذارید سر سختیمان را به دشمن نشان دهیم و آزادی را به همرزممان پیش کش کنیم .

گزارش برگزاری روز جهانی کتاب کودک در سال 1355 هجری شمسی که ایران مسئول تهیه پوستر و شعارآن سال بوده است .

فعـالیت های مربوط به بزرگداشت روز جهانی کودک و هفته از پی آن را در سال 2535 شاهنشاهی (1355 هجری شمسی) می توان در دو بخش جداگانه ذکر گردد:

الف: فعالیتهای شورای کتاب کودک در زمینه برنامه ریزی فعالیتهای جهانی به مناسبت این روز

ب- فعالیتهای سازمانهای مختلف ایزانی در بزرگداشت این روز جهانی

الف- فعالیتهای جهانی

چنانکه قبلا هم توضیح داده شد شورای کتاب کودک از طرف دفتر جهانی کتاب برای کودکان و نوجوانان مأموریت داشت مواد و پیشنهادات لازم برای برگزاری این روز را تهیه کرد و برای کلیه شعبه های کلی این دفتر ارسال دارد. به هین منظور در اردیبهشت و خرداد گذشته طی دعوتهای کتبی و اعلان در جراید از گرافیستهای ایرانی دعوت شد تا در مسابقه تهیه پستر روز جهانی سال 1976 شرکت نمایند از میان طرح های ارائه شده طرح آقای پرویز دیبایی که در کار تهیه پستر سابقه درخشانی دارند مور تصویب هیئت مدیره شورا قرار گرفت و اقدامات لازم جهت چاپ و توزیع آن در ایران و جهان به عمل آمد.

آقای محمود کیانوش شاعر محبوب بچه ها شعار این روز جهانی را به شهر در آورد و ترجمه آن به زبان انگلیسی برای استفاده کلیه شعبه های ملی دفتر جهانی کتاب برای کودکان و نوجوانان در کجله بوک برد به چاپ رسید. لازم به تذکر است که یک نوجوان ایرانی به نام هادی دولت آبادی شعر آقای کیانوش را بع انگلیسی برگردانده است. شاید این اولین بار باشد که یک شهر ایرانی، هر قدر هم کوتاه، در یک روز در بیش از سی کشور جهان به زبانهای مختلف خوانده شده باشد.

در تهیه پیام روز جهانی هیأت مدیره شورا پس از بحث و تبادل نظر بسیار به این نتیجه رسید که بگذارد در این فرصت جهانی بچه های ایرانی با همگنان خویش در جهان صحبت کنند. از این رو از نوشته دو دختر ایرانی ( خواهران زربخت) که یکی در دبستان و دیگری در دوره راهنمایی تحصیل می کرد برای تیهه این پیام استفاده شد. پیام به زبان انگلیسی برگردانده شد و برای کلیه شعبه های ملی دفتر جهانی ارسال گردید. گذشته از اینها پیشنهادهایی نیز در زمینه فعالیتهای همه جانبه ای که می توان برای بزرگداشت چنین روزی انجام داد ضمیمه موارد فوق الذکر گردید.

ب- فعالیتهای سازمانهای مختلف ایرانی

شورای کتاب کودک به منظور هماهنگ ساختن فعالیتهای سازمانهای مختلفی که در بزرگداشت روز جهان کودک و هفته ازر پی آن سهمی دارند در اوایل دیماه گذشته با شرکت نمایندگان اکثر این سازمانها جلسه ای ترتیب داد و بر اساس مذاکرات آن جلسه و مکاتباتی که بعداً انجام گرفت برنامه یک یک موسسات به دقت معلوم شد و در اختیار  وزارت اطلاعات و جهانگردی گذاشته شد، سازمانهایی که امسال شرکت فعال در برگزاری این روز جهانی داشته اند و با برنامه ریزی خویش موجبات تشویق کودکان و نوجوانان را به مطالعه غیر درسی فراهم آوردند عبارت بودن از:

دفتر کل برنامه ریزی تعلیمات کودکستانی و دبستانی، دفتر کل برنامه ریزی دوره راهنمایی و مرکز انتشارات وزارت آموزش و پرورش، سازمان امور تربیتی شهرداری پایتخت، سازمان زنان ایران، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان انتشارات همگام، انجمن ملی اولیاء و مربیان، سازمان جوانان شیر خورشید سرخ ایران، کتابخانه های عمومی وزارت فرهنگ و هنر و وزارت اطلاعات و جهانگردی.

به مناسبت بزرگداشت روز جهانی کتاب کودک کتابهای اهدایی سازمان انتشارات همگام که به این مناسبت در اختیار شورای کتاب کودک قرار گرفته بود. برای دبستان ها و مدرسه های راهنمایی در شیراز، مشهد، همدان، کرج، اردبیل و تهران فرستاده شد. گذشته از این سازمان انتشارت همگام مبلغ بیست هزار ریال در اختیار این شورا گذاشت تا به تشویق از کودکان و نوجوانان خلاق برسد.

به علت تشویق وزارت آموزش و پرورش و برنامه خردسالان رادیو ایران تعداد کثیری از دانش آموزان از سراسر کشور مکاتبه با شورا را آغاز کرده اند و شورا صمیمانه امیدوار است که بتواند در راه برآوردن خواسته های آنان قدم مؤثری بردارد و ضمناً برای کسانی که بهترین نوشته ها ارسال داشته اند در مهر ماه آینده جوایزی توزیع خواهد شد.

شورای کتاب کودک از کلیه افراد و سازمانهای عمومی و خصوصی که صمیمانه در بزرگداشت روز جهانی کتاب کودک با یکدیگر همکاری داشته اند تا ارزش مطالعه و استفاده از کتابهای غیر درسی را برای کودکان و نوجوانان این آب و خاک روشن سازد بینهایت سپاسگذار است.

متن اطلاعیه و بروشوری که شورا پیش از انقلاب اسلامی در رابطه با فعالیتهای خود و برنامه های کشوری برای روز حهانی کتاب کودک به چاپ رسانده است .

اطلاعاتی پیرامون روز جهانی کتاب کودک

هدف از برگزاری : تشویق هنرمندان و ناشران و نویسندگان به نوشتن و ایجاد خواندنیها و کتابهای بهتر و بیشتری برای مطالعه و استفاده کودکان و نوجوانان، تشویق کودکان و نوجوانان به مطالعه بیشتر.

بنیان گذار: خانم ژلالمپن که بنیانگذار کتابخانه بین المللی کودکان در زوریخ و دفتر بین المللی کتاب برای کودکان و نوجوانان نیز بوده است.

مناسبت انتخاب این روز: مصادف بودن این روز با تولد هانس کریستین اندرسن داستانسرای مشهور کودکان اهل دانمارک.

کشورهای برگزارکننده: از تاریخ بنیانگذاری این روز و برنامه های مربوط به آن تا کنون 40 کشور عضو دفتر بین المللی کتاب برای کودکان و نوجوانان در این بزرگداشت شرکت داشته اند.

شروع برگزاری در ایران ، از فروردین ماه 2527 (1347 هجری شمسی)

سال گذشته شورای کتاب کودک که شعبه ملی دفتر بین المللی کتاب برای کودکان و نوجوانان است از طرف این دفتر ماموریت داشت که کلیه مطالب زمینه ای را تهیه کرده و به سراسر جهان ارسال دارد.

اهمیت توجه به کتاب و ادبیات کودکان

در طول سالهای اخیر علاقه و توجه روزافزونی به ادبیات و کتابهای کودکان و نوجوانان نشان داده می شود. این امر با توجه به سمینارها و جلساتی که بدین منظور مکرراً تشکیل می گردد به خوبی قابل ملاحظه است. در این جلسات تجزیه و تحلیلهای بسیار درباره مسائل و موضوعات مربوط به ادبیات کودکان به عمل آمده است که نتایج اساسی آن می تواند برای تعیین خطوط اصلی و اساسی در ایجاد انگیزه در کتابهای کودکان مفید باشد. این انگیزه ها با کمک های فنی که مؤسسات جهانی بر اساس موافقت نامه های چند جانبه به کشورها ارائه می دهند ایجاد می شود.

اولین نتیجه این جلسات و نشست های مداوم و مکرر این است که ادبیات کودکان و پیشرفت سریعش موقعیت جامع و مؤثری به دست آورده است.

نکته دیگری که در این مجامع مکرراً توصیه شده و از تاثیری فوق العاده برخوردارمی باشد این است که بهبود کمی و کیفی ادبیات کودکان به منظور ایجاد عادت به مطالعه در کودکان و نوجوانان بسیار ضروری است.

مروری بر فعالیتهای شورای کتاب کودک

شورای کتاب کودک به وسیله گردهمایی و همکاری گروهی از متخصصان تعلیم و تربیت، نویسندگان، شاعران، منتقدان و کتابداران در سال 2521 (1341 هجری شمسی) تشکیل گردید.

هیئت مؤسس برای فعالیتهای این شورا سه هدف اصلی تعیین کرده است :

1- کمک به شکوفائی ادبیات اصیل ایرانی برای کودکان و نوجوانان

2-بهبود بخشیدن به کیفیت کتابهائی که مخصوص کودکان و نوجوانان منتشر می شود.

3-کوشش در راه ترویج هر چه بیشتر و وسیع تر کتابهای مناسب برای کودکان شورای کتاب کودک در راه رسیدن به هدفهای مذکور در اول چهارده سال فعالیت تلاشهای ثمربخشی را به انجام رسانیده است که مهم ترین آن ها عبارتند از:

- تقویت ادبیات اصیل فارسی برای کودکان و نوجوانان.

- بررسی های دقیقی درباره کمبودهای ادبیات کودکان و نوجوانان.

- بررسی کلیه کتابهائی که برای کودکان و نوجوانان ایرانی نوشته می شود.

- ایجاد سمینارهای مربوط به ادبیات کودکان.

- انتخاب و اعلام کتابهای برگزیده هر سال و اعطای پلاک افتخار به مؤلفان آن ها.

- ایجاد کتابخانه های تحقیقاتی ادبیات کودکان.

- معرفی کتابهای خوب از مؤلفین ایرانی به مراجع خارجی.

- همکاری با مدار مختلف در سراسر کشور برای ایجاد و تقویت کتابخانه های آموزشگاهی.

- راهنمایی مربیان و کتابداران مدارس در راه علاقه مند کردن اطفال به مطالعه.

شورای کتاب کودک علاوه بر فعالیتهای فوق به منظور بهره مند شدن از تجربه ها و پیشرفتهای دیگر کشورهای جهان و همچنین شناساندن کوششهائی که در زمینه ادبیات کودکان در ایران انجام می شود، در حیطه جهانی نیز تلاشهای ثمربخشی انجام داده و در کلیه مجامع و فعالیتهای جهانی در مورد ادبیات و کتابهای کودکان شرکت داشته و در دفتر بین المللی شورای کتاب کودک عضویت دارد.

چگونه می توان با شورای کتاب کودک همکاری کرد ؟

افراد علاقه مند و صاحب نظر می توانند در یکی از گروههای زیر در فعالیتهای این شورا سهیم باشند و با کار خویش به پیشبرد ادبیات کودکان و نوجوانان کمک کنند.

گروه بررسی کتاب- گروه کتابخانه تحقیقاتی- گروه همکاری با کتابخانه های آموزشگاهی- گروه انتشارات- گروه تدریس ادبیات کودکان.

برنامه انتشاراتی

در اجرای برنامه روز جهانی کتاب کودک علاوه بر شورای کتاب کودک که مجری اصلی این برنامه است اغلب سازمانهایی که دست اندرکار امور تربیتی کودکان و نوجوانان هستند نیز شرکت دارند، در برنامه سال36 کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان جوانان شیر و خورشید، وزارت آموزش پرورش و سازمان انتشارات همگام همکاری های وسیع و مؤثری خواهند داشت که با به کار گرفتن کلیه امکانات وسایل ارتباط جمعی و انتشاراتی سعی خواهد شد تا حد امکان هدفها و برنامه های روز جهانی کتاب کودک در معرض معرفی و شناخت افکار عمومی قرار گیرد.

وزارت آموزش و پرورش

فعالیتهای وزارت آموزش و پرورش مانند سالهای گذشته بسیار متنوع خواهد بود به طوریکه هر مدرسه و هر آموزگار بتواند بنا بر مقتضیات و امکانات خود نوعی از آن را انتخاب کند:

1- از روز چهاردهم فروردین ماه به مدت یک هفته آموزگاران ادبیات و زبان فارسی پرسش هائی را در زمینه نوع و میزان مطالعه کودکان مطرح خواهند کرد، به این پرسش ها دانش آموزان از طریق مقاله یا به صورت شفاهی پاسخ خواهند گفت.

2- از طرف آموزگاران مدارس مطالبی پیرامون راهنمایی و تشویق دانش آموزان در مورد مطالعه و خواندن کتاب مطرح خواهد شد.

3- دانش آموزان دبستانی در این هفته کارهای خلاق خویش را در زمینه نویسندگی ارائه خواهند داد.

4- فهرست کتابهای برگزیده و مناسب برای کودکان و نوجوانان چاپ و توزیع خواهد شد.

5- ترتیبی داده می شود تا در مدارس راهنمائی سراسر کشور صندوقی جهت دریافت پرسش های گوناگون دانش آموزان تعبیه شود. این پرسش ها پس از جمع آوری به شورای کتاب کودک ارسال می گردد تا مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد.

نتیجه این بررسی ها برای اطلاع از طرف شورا در اختیار ناشران و نویسندگان قرار خواهد گرفت.

6- ترتیبی داده می شود تا دانش آموزان در طول هفته کتاب کودک طی مقالاتی عقاید و نظرات خود را راجع به کتاب و مطالعه و فواید آن بنویسند.به بهترین مقاله از طرف شورای کتاب کودک جوایزی داده خواهد شد.

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

1- به مناسبت روز جهانی کتاب کودک یک کتاب آموزنده و مفید برای کودکان و نوجوانان از طرف کانون چاپ خواهد شد.

2- از طرف کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان یک نمایشگاه بین المللی از کتابهای کودکان تشکیل خواهد شد.

3- چاپ نشریه "با کتاب آشنا شوید" برای آشنایی کودکان و نوجوانان با کتاب.

4- پوستر روز جهانی کتاب کودک به وسیله کانون پرورش فکری کودکان تهیه و چاپ خواهد شد.

مرکز انتشارات آموزشی

به مناسبت روز جهانی کتاب کودک نشریه پیک (نشریه مخصوص مرکز انتشارات آموزشی) به صورت ویژه چاپ خواهد شد.

جمعیت بهزیستی و آموزشی فرح پهلوی

1- ترتیب نمایشگاه های کتاب های کودکان

2- تشکیل جلسات آشنایی با نویسندگان و مترجمان کتاب های کودکان

انجمن اولیاء و مربیان

1- از طرف انجمن جلسات توجیهی برای اولیاء و مربیان ترتیب داده می شود.

2- به مناسبت روز جهانی کتاب کودک مجله مام به چاپ مقالات و مطالب ویژه ای اقدام خواهد کرد.

سازمان ملی پیش آهنگی

1- تشکیل کنفرانس هائی در مورد ارزش کتاب کودک و اثر پرورش قصه ها در سطح کشور.

2- توجیه برنامه های شورای کتاب کودک در مجله پیش آهنگی و سایر نشریات این سازمان.

3- تشکیل کتابخانه های کودکان در روستاهائی که فاقد کتابخانه هستند به وسیله شیربچگان و فرشتگان.

4- همکاری با شورای کتاب کودک (در برنامه هائی که احتیاج به نیروی انسانی داشته باشد).

5- بردن کتاب به بیمارستانهای کودکان.

6- ارسال بخشنامه ای در مورد روز جهانی کتاب کودک به تمام سازمانهای کشور جهت آشنائی مسئولین.

سازمان تربیتی شهرداری پایتخت

1- تشکیل نمایشگاه های کتاب در شبانه روزی ها.

2-پیام روز جهانی کتاب کودک در واحدهای تابعه خوانده می شود.

سازمان جوانان شیر و خورشید سرخ ایران

1- از طرف این سازمان لیست کتاب های مورد علاقه جوانان عضو کتابخانه های خانه جوانان از طریق نظرخواهی در مورد کتاب های مورد نیاز آنان تهیه خواهد شد.

2-یک دوره آموزش کتابداری در کتابخانه مرکزی سازمان جوانان به منظور آگاهی بیشتر کتابداران کتابخانه های جوانان از نحوه کتابداری جدید تشکیل خواهد شد.

3- توسعه و تکمیل کتابخانه خانه های جوانان و جمع آوری کتاب برای خانه های جوانان.

4- جمع آوری کتاب به وسیله دانش آموزان عضو سازمان جوانان برای تکمیل کتابخانه های مدارس.

5- مبادله کتاب بین نوجوانان و جوانان عضو سازمان جوانان شیر و خورشید سرخ ایران به مناسبت روز جهانی کتاب کودک.

6- درج مقاله ای در شماره فروردین ماه مجله جوانان در زمینه معرفی هانس کریستسن اندرسن اولین نویسنده کتاب برای کودکان.

7- معرفی کتاب های سودمند به نوجوانان و جوانان و نقد کتاب در مجله جوانان.

سازمان انتشارات همگام

1- ارسال 1000 جلد کتاب برای شورای کتاب کودک جهت توزیع در کتابخانه های کودکان.

2- تاسیس چهار کتابخانه در نقاط دورافتاده کشور که با تاسیس 5 کتابخانه قبلی در سال گذشته جمعاً 9 کتابخانه تاسیس خواهد شد.

3- تخصیص 30000 ریال برای جوائز اهدائی به کودکان، این مبلغ در اختیار شورا قرار خواهد گرفت.

4- انتشار یک کتاب به مناسبت روز جهانی کتاب کودک.

5- چاپ آثار برگزیده کودکان.

سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران

1- اخبار و گزارش های مربوط به روز جهانی کتاب کودک از رادیو و تلویزیون پخش می شود.

2-به مناسبت روز جهانی کتاب کودک برنامه های ویژه ای برای کودکان و نوجوانان تهیه و از شبکه سراسری رادیو تلویزیون پخش خواهد شد.

3- در برنامه های مخصوص کودکان و نوجوانان مطالبی پیرامون روز جهانی کتاب کودک و تشویق کودکان به مطالعه و خواندن کتاب و معرفی بعضی کتاب های مفید برای کودکان گفته خواهد شد.

4- برای شناساندن کتاب ها، نویسندگان و ناشران موفق داستانهای کودکان برنامه ای تنظیم و اجرا خواهد شد.

5- به منظور جلب توجه ناشران، نویسندگان و مربیان در روز جهانی کتاب کودک میز گردی با شرکت دست اندرکاران ادبیات کودکان درباره اهمیت توجه به ادبیات کودکان و نوجوانان تشکیل خواهد شد.

خبرگزاری پارس

1- اخبار و گزارش های مربوط به روز جهانی کتاب کودک در بولتن خبری خبرگزاری پارس درج می گردد.

2- خبرنگار و عکاس این سازمان به مراسم و برنامه های مربوط به روز جهانی کتاب کودک دعوت خواهند شد.

مطبوعات

1- اخبار و گزارش های مربوط به روز جهانی کتاب کودک در مطبوعات منعکس می گردد.

2- مقالات و مطالب مفیدی پیرامون اهمیت روز جهانی کتاب کودک مطبوعات کشور درج می گردد.

3- اسامی کتاب ها و نام چندتن از نویسندگان برگزیده داستان ها و ادبیات کودکان در جراید درج می گردد.

4- اداره کل مطبوعات داخلی وزارت اطلاعات و جهانگردی همکاری های لازم را در زمینه راهنمائی مطبوعات و تهیه و ارسال مقالات به عمل خواهد آورد.

استان ها

ادارات کل و ادارات اطلاعات و جهانگردی استان ها هر یک بر اساس این برنامه و با توجه به امکانات محل برنامه های لازم را تهیه و اجرا نموده و نتیجه را جهت بررسی به اداره کل هماهنگی اطلاعات و انتشارات و روابط عمومی دولتی ارسال خواهند داشت .

*****

برای تهیه این پرونده به آرشیو کتابخانه تحقیقاتی شورا که تمامی شعارها و پیام های روز جهانی کتاب کودک را داشت و نشریات قدیمی شورا  مرتبط با سال 1355 هجری شمسی و فصلنامه شماره 40 و 41 که پیرامون Ibby به چاپ رسیده بود ، مراجعه شده است . از همه عزیزان کمال تشکر را داریم .

همکاران بخش پرونده در این شماره : شیدا اکبری ،

حسین زیاری .

همکاران بخش پرونده در شماره گذشته : پیام ابراهیمی ، شیدا اکبری ، حسین زیاری

کتابی که در این شماره در بخش معرفی کتاب نظری  به آن می پردازیم . کتابی است با عنوان ” کارگاه سناریو ” ( چگونه یک سناریو نوشته می شود . ) نوشته ی گابریل گارسیا مارکز و ترجمه ی محمدرضا راه ور . این کتاب توسط نشر شیرین به چاپ رسیده و تاریخ اولین چاپ آن بهار سال 1380 بوده است .

این دومین کتابی است که مارکز به این شکل و با این سیاق و روش نوشته است . این کتاب هم مانند کتاب ” کلاسهای قصه نویسی ”  که مارکز آن را نوشته ؛ صورت مکتوب شده گفت و گوهای اعضای یک میزگرد است که به بهانه ی سناریو نوستن پیرامون همدیگر جمع شده اند و به طور خلّاق به تعریف و آفرینش داستان می پردازند و داستانی را با همه ی ابعاد و جزئیات خلق می کنند . افرادی که در این شرکت کرده اند یا بهتر بگوییم افرادی که مارکز آن ها را به این میزگرد دعوت کرده است یا نویسنده سناریو یا داستان نویس یا کارگردان یا فیلم نامه نویس و یا اساتید سناریو نویسی هستند . این کتاب حاصل یک کارگاه یا میزگرد یک ساله ی این افراد است .

درباره گابو ( گابریل گارسیا مارکز ) هم هر چه بگوییم ، مطمئناً هر آنچه را که او هست در بر نخواهد گرفت . او نویسنده ی یکی از مشهورترین و زیباترین رمان های جهان یعنی صد سال تنهایی است و برنده ی جایزه نوبل درسال 1982 شده است . و همچنانت که خود می گوید دچار یک جنون مقدس شده است .

” تنها خواسته و هدفم داستان سرایی بوده و هست . اگر به ملاقات دوستانم بروم ، بدون تردید برایشان داستانی تعریف می کنم . به خانه بازمی گردم و داستان تعریف می کنم ؛ شاید در مورد همان موضوعی که از دوستانم شنیده ام . زیر دوش می روم و در حالی که به بدنم صابون می مالم ؛ موضوعی را که در ذهن دارم ، برای خودم تعریف می کنم . به نظرم می آید که دچار یک جنون مقدس هستم .

از خودم می پرسم که آیا این جنون قابل انتقال یا آموختنی است ؟ ”

از مقدمه کتاب

در کارگاهی که در طول سال اداره می کنم ، ساختارهای اولیه را سامان داده و بعد ، در کارگاه سناریو نویسی مستقر در مکزیک کار را ادامه می دهیم . ناگفته نماند که ما به نفرات زیادی در این کارگاه نیاز داریم ؛ به خصوص آن هایی که در کارگاه مدرسه ی سان آنتونیو دلوس بانیوس کار کرده اند و یاد گرفته اند. افرادی که از هیچ چیز نمی ترسند ؛ افرادی که از ترس شفا یافته اند ...چرا که در این جا ، باید نظرات را به صراحت گفت !..

وقتی چیزی را نادرست می دانیم باید آن را بگوییم . باید گفتن حقیقت را به هم – به شیوه ی رو در رو – یاد بگیریم و طوری کار کنیم که انگار یک عمل جراحی دسته جمعی انجام می دهیم . بیشترین چیزی که در دنیا به آن اهمیت می دهم ، ابتکار است ؛ آفرینش است .

بخشی از کتاب

گابو : من گلوریا را راحت نمی بینم . حواستان را خوب جمع کنید تا ببینیم که این خانم چی برای گفتن دارد .

گلوریا : حرف من در یک جمله خلاصه می شود : ویلن اول هیشه دیر می آید !

مارکوس : منظورتان ویلن اول در ارکستر موسیقی است . این طور نیست ؟ . این عنوان فیلم است ؟!

گابو : خودش عنوان فیلم است . عنوان جذابی است . هیچ وقت مناسب نیست عنوان زودتر انتخاب شود ، چرا که داستان حکم می کند عنوان چه باشد و با پیش رفت در ساختمان داستان ، بهترین عنوان به دست می آید .

گلوریا : داستان ای طور شروع می شود : از رادیو ، قطعه ای موسیقی از ویوالدی پخش می شود .

گابو : ویوالدی نحوست می آورد . بهتر است به جای آن ، از نوازنده ی ویلن ، البینونی استفاده کنید !.

گلوریا : دو نفر از تخت پایین می آیند ؛ زن و شوهرش . شوهر به حمام میرود و زن هم به آشپزخانه . همه ی حرکات آن ها مصنوعی است . هر دو از صرف صبحانه فارغ می شوند . مرد ویلن خود را بر می دارد ، از خانه بیرون می رود و سوار ماشین اش می شود . زن کنار در می ایستاد و با حرکت دست با او خداحافظی می کند .         

کتابدار : حسین زیاری

کتاب کودک ونوجوانی که در این شماره معرفی می کنیم، کتابی به نام ” پدرهایی که از کتابخانه به امانت گرفتم.“ نوشته ی ”دنیس ولهام" و ترجمه ی ” فرزاد اکبرپور“ است. این کتاب در سال 84 توسط نشر علمی، فرهنگی به چاپ رسیده است.

از پشت جلد کتاب

من آرزویم اینست که کاش می شد پدر را هم عوض کنم، مثل وقتی که کتابهای کتابخانه را عوض می کنیم، کاشکی کتابخانه ای پر از پدر وجود داشت؛

جوزف از رفتار پدرش خسته شده است، پدر ، خرید کردن را فراموش می کند، غذاهای وحشتناکی می پزد و به او در تکالیف مدرسه کمک نمی کند. جوزف مجبور است شام مدرسه اش را بخورد. جوزف کتابخانه ای پیدا می کند که پر از انواع پدرهاست و تمامی پدرها، پدرهایی خوب و عالی هستند.

آیا او بایستی پدر منظم را به امانت بگیرد و یا پدری ورزشکار و یا پدری باهوش و یا پدری دست و دلباز. جوزف می خواهد تمامی آنها را امتحان کند، ولی او کدام یک از آنها را نگه می دارد؟پدرهایی که از کتابخانه به امانت گرفتم، قصه ای شاد و متنوع است که می تواند تمامی بچه هایی را که والدینی بی نقص ندارند، خوشحال کند.

بخشی از کتاب

جوزف در رختکن مدرسه، هنگامی که در حال خشک کردن بارانی خیسش بود، اولین کسی را که دید هلن بود. جوزف احساس کرد اکنون بهترین زمانی است که باید از پدرش انتقام بگیرد.

برای اینکه پدرش یادش رفته بود خرید کند، سپس آن غذای وحشتناک، و بعدش هم در تکالیف مدرسه نتوانسته بود به او کمک کند. تازه امروز هم باید شام مدرسه را بخورد و در آخر اینکه او این راه زیاد را زیر باران شدید پیاده آمده بود.

- کتابخانه ی پر از پدر کجاست؟

هلن گفت: ” بعد از مدرسه به تو نشان می دهم.“

آن روز بعد از ظهر، هلن و جوزف به پشت کتابخانه ی عمومی رفتند که در آنجا باغی پر از صندلی و گل های رنگ وارنگ وجود داشت.

درست میان باغ، کتابخانه ی سیاری بود که از نوعی فلز براق ساخته شده بود. پنجره های گردی، مانند پنجره های کشتی داشت و پله های چوبی که به طرف در آن کشیده شده بود.

جوزف گفت: ” خودش است؟“

هلن تأیید کرد: ” بله، این کتابخانه ی پر از پدر است.“ و باعجله خداحافظی کرد.

جوزف از پله ها بالا رفت و وارد کتابخانه شد.

” نام و آدرس.“ زن کتابدار کلاهی حصیری پوشیده بود که با میوه ها تزیین شده بود و عینک صورتی اش که شبیه قلب بود که با زنجیری دور گردنش آویزان بود.

جوزف پرسید: ” هر دفعه چندتا پدر می توانم از کتابخانه به امانت بگیرم؟“

کتابدار سرش را پایین آورد و سپس مانند آهوی رم کرده سرش را با سرعت بالا آورد. با این حرکت عینک درست روی دماغش فرود آمد.

- فقط یکی، و جریمه ها هم نجومی است، پول تو جیبی یک سال فقط جریمه ی یک روز دیر کردن است!

خلاصه ی کتاب

جوزف 9 ساله به دلیل بیماری مادرش چند روزی است که با پدرش در خانه تنهاست. پدر به علت کمبود وقت یا فراموشکاری، کارهایی مثل خرید و تهیه غذا را فراموش می کند. هلن، دوست جوزف، راه حلی پیش پای او می گذارد و کتابخانه ای را به او معرفی می کند که پدر امانت می دهد. پدر جوزف به عنوان پدری معمولی بیشترین تقاضا را برای امانت گرفتن دارد. در نهایت جوزف هم متوجه خوبیهای پدرش می شود و تصمیم می گیرد پدرش را به کتابخانه برگرداند و با پدر خود زندگی کند .

کتابدار : حسین زیاری

ادبيات کودک و نوجوان ايران به گواهي آمار و ارقام تيراژ و نوبت چاپ در وضعيتي نامناسب همانند ادبيات بزرگسال قرار دارد. با توجه به اينکه در بيشتر کشورها آثار مربوط به کودکان از تيراژهاي بسيار بالايي برخوردار است آمار چاپ آثار جدي و غيربازاري ما بسيار فقيرانه و فاجعه بار است. بهترين آثار کودک و نوجوان با استناد به جوايز متعدد دولتي و غيردولتي از تيراژي بالاتر از 7 الي 8 هزار نسخه فراتر نمي رود.

آثار بازاري و کم مايه که معمولاً از تصاوير حاضر و آماده کارتوني استفاده مي کنند و پولي نيز به مولف نمي پردازند از اين قاعده جدا هستند.

آنها با قيمت هاي پايين و کيفيت بسيار نازل آثارشان را وارد بازار مي کنند و جامعه نيز به دليل عدم اطلاع رساني مناسب در مورد آثار خوب از آنها استقبال مي کند. حتي کمتر فرهيخته يي براي خريد آثار خوب براي فرزندانش از فهرست مراکزي مثل شوراي کتاب کودک یا انجمن نویسندگان کودک استفاده مي کند.

جالب است که هر اهل کتابی محال است نامی از داستایفسکی یا چخوف یا مارکز نشنیده باشد اما جدی ترین نویسندگان جدی ادبیات کودک و نوجوان جهان در کشور ما گمنامند.    

کمتر کسی است که موریس سنداک و تخیل فوق العاده اش را بشناسد یا میشائیل انده و آثار جاودانه اش مانند داستان بی پایان یا مومو. در چنین شرایطی معلوم می شود که نویسندگان کودک و نوجوان داخلی از چه جایگاهی برخوردارند. حتی اهل قلمی که در زمینه ی بزرگسال قلم می زنند کمتر کسی است که نویسندگان جدی این حوزه ی مظلوم را بشناسد تا چه رسد که آثاری از آنها خوانده باشد یا برای فرزندان و دوروبری هایش گرفته باشد. هر چندممکن است خودشان آثاری از جویس و فاکنر و همینگوی مطالعه کنند اما روال مطالعاتی فرزندانشان همان آثاری بازاری و فاقد ارزش ادبی است. به نظر می رسد به طور عملی هنوز ادبیات کودک و نوجوان به رسمیت شناخته نشده است.

در چنين شرايطي يک اتفاق مثبت براي ادبيات کودک و نوجوان مي افتد. اين اتفاق بسيار مبارک مربوط مي شود به حضور پررنگ تصويرگران و نويسندگان ايراني در عرصه هاي جهاني. هر چند بسيار سخت است که اين حضور را با وضعيت نامناسب تيراژ و توزيع در داخل مربوط دانست و نوع ارتباطش را معلوم کرد اما به هر دليل مشخص است که ناشران و نويسندگان و تصويرگران نيم نگاهي به بازارهاي جهاني دوخته اند. زمينه حضور ما در عرصه تصويرسازي با جايزه معتبر هانس کريستين اندرسن به فرشيد مثقالي صورت مي گيرد و در تاليف به هوشنگ مرادي کرماني.

راهي که اين بزرگان هموار کرده اند هم اينک بسياري از دست اندرکاران کودک را به خود مشغول کرده است و هر ساله افتخار تازه يي را براي کشور به ارمغان مي آورند. تصويرگران گوي سبقت را از نويسندگان ربوده اند و در هر جشنواره معتبري حضور دارند. در جنبه هاي هنري شايد بعد از فيلم هاي ايراني تصويرهاي تصويرگران ايراني است که جايزه گرفته است و هنر خود را به جهانيان شناسانده است. نکته يي که مي تواند تا حدودي باعث نگراني شود اين است که شيريني حضور هاي جهاني ما را از توجه به وضعيت بغرنج کتاب کودک و نوجوان در داخل غافل کند. مساله يي که توجه همه جانبه يي را مي طلبد تا تيراژهاي حقيرانه تغيير کند و وضعيت کتابخواني همه گيرتر شود. حضور جهاني اگر فقط به صرف حضور در جشنواره يي و کسب عنواني محدود نشود مي تواند باعث شکوفايي اقتصاد نشر و رشد فرهنگ کتابخواني در داخل شود.

نویسنده : احمد اکبر پور

در حالی گزارش منتشر می شود که ادبیات کودکان دو یار خود حسین ابراهیمی ( الوند ) و قیصر امین پور را از دست داد ، یادشان گرامی باد .

در 1385 ، گروه های بررسی داستان تالیف ، تصویر ، داستان ترجمه ، شعر ، غیردأستان ، گروهای هنر، بازی و سرگرمی، دین، علمی، دانش اجتماعی و زندگینامه کتابهای مرجع ، نقد آتار و دست نوشته های کودکان و نوجوانان ، نشریات ، رمان برای نوجوانان و گرو ههای خدمات ویژه کتابخانه ای ، کتابهای حسی – لمسی ، کتاب و کودک بیمار ، گروه ارزیابی نتر الکترونیک ، پژوهش کتابخانه ، بازیهای سنتی ، مروجان کتابخوانی ، ترویج فرهنگنا مه و شورای مشورتی فرهنگنا مه و مشاو ران نوجوان شورایی به کار پرداختند .

در این فهرست آثار برگزیده به آثار برجسته و ماندگاری اطلاق می شود که ارزشهای ادبی بسیار خاصی دارند و از همه نظر گروه بررسی و کمیته جو ایز آن را تایید می کند. پلاک برنز شورا به این آثار تقدیم می شود.

آثار معرفی ویژه آتاری هستند که ویژگیهای خاصی در ساختار و تخیل ادبی دارند. لوح شورا به این آثار تعلق می گیرد. آثار خوب به آثاری گفته می شود که دارای ساختار مناسب و تخیل ادبی است. آثار متوسط آثاری هستند که ضمن داشتن برخی نکات مثبت ، مشکلاتی نیز در ساختار آن به چشم می خورد که در صورت رفع آن در چاپهای بعدی در فهرست آثار خوب قرار بگیرند.

آثار ضعیف / خارج از فعرست آثاری هستند که ارزش های ادبی ندارند.

در فهرست 1385 نیز چون، سال گذشته نظر گروه بررسی تصویر درباره جایگاه کتابهای داستان - تالیف، شعر و غیر داستان منظور شده است.

ضمن تشکر از تمامی اعضای گروههای بررسی، نقد، گروههای خدمات ویژه. کتابخانه ای، کتابهای حسی - لمسی، کتاب و کودک بیمار، ترویج فرهنگنامه مروجان کتابخوانی، پژوهش کتابخانه و بازیهای سنتی آنچه اکنون ارائه می شود جمع بندی کلی از نشیب و فرازهای ادبیات کودکان و نوجوانان در 1385 است .

ابتدا لازم است به چگونگی تهیه آثار و بررسی آنها در یک سال شورایی اشاره ای داشته باشپم! شورای کتاب کودک تلاش می کند وضعیت ادبیات کودک در هر سال را با برر سی آثار اختصاص یافته به کودکان و نوجوانان حوزه های گوناگون ارائه کند. اما به دلایل گوناگون از جمله تعداد زیاد کتاب در یک سال و کمبود وقت، همه آثار منتشر شده در سال بررسی نمی شوند و گاهی نیز به دلیل عدم توزیع مناسب برخی از اثار به دست شورا نمی رسد در سال بعد بررسی می شوند. لازم به ذکر است با تلاش مای فراوان گروهی بررسی در شورا و تمرکز خرید کتاب از نمایشگاه بین المللی کتاب، تعداد آثار بررسی نشده در یک سال شورا یی هر سال کمتر و کمتر می شود. اما مثکلات دیگری نیز وجود دارد که تأئیرگذار بر تحلیل شورا از وضعیت ادبیات کودک در یک سال است! در برخی آئار تاریخ درج شده از سوی ناشر در کتاب با تاریخ موجود در بغش فهرمت نویسی کتابخانه ملی فرق می کند. برای نمونه کتابی برخور دیم که در 1383 برای تهیه فیپا به کتابخانه ملی رفته، ولی تا دریافت مجوز 3 سال طول کشیده و در 1386 به چاپ رسیده است. نمونه دیگر، در کتاب شناسی ملی به کتابی از ناشر معروفی برخوردیم و برای ، آن به ناشر مراجعه کردیم و دریافتیم که مدتی است کتاب چاپ شده اما اجازه پخش ندارد. بنابراین، بخشی از مشکلات موجود در رابطه با روزآمدی فهرست شورا اجتناب ناپذپرست و امید واریم بخش دیگر با تلاش بیشتر شورای اجرایی گروهای بررسی و تلاش گروههای بررسی کتاب شورا در آینده حل شود .

جدول شماره1 نشان دهنده آمار کتابهای بررسی شده در 1385 در حوزه های گوناگون است .

در کتابهای ویژه گروه داستان ترجمه یک مجموعه 4 جلدی و یک مجمومه دو جلدی وجود دارد. در وافع آثار 7 مترجم شایسته معرفی ویژه هستند. اما در شمارش 11 اثر در نظر گرفنه می شود .

مقایسه نتایج جدول فوق با جدول سال پیش نشان می دهد فراوانی کل آ ثار بررسی شده در 1385 نسبت به سال گذشته (570 اثر) 35 اثر است. اگر چه تعداد کتابهای بررسی شده در حوزه دأستان تالیف و ترجمه در این سال نسبت به سال گذشته کاهش یافته است، اما به دلیل اینکه تعداد آثار بررسی شده در حوزه شعر نسبت به سال گذشته 3 برابر و تعداد کتابهای غیر داستان به ویژه درحوزه علوم تجربی بیشتر شده آسمت، تعداد کل آثار بررسی شده در این سال نسبت به سال گذشته بیشتر است .

در این سال نیز چون سال گذشته آ ثار بررسی شده

در حوزه داستان - تالیف از نظر کمیت و کیفیت با داستان - ترجمه فاصله دارد. در حالی که : 1383 أین دو حوزه با هم فاصلة اندکی داشتند .

با توجه به آثار بررسی شده در حوزه داستان ر تالیف به ویژه داستانهای واقعگرای اختصاص یافته به نوجوان، می توان گفت در بیشتر آ ثار موضوع پاسخگوی نیاز مخاطب نیست، شخصیت پردازی در بیشتر آ ثار تک بعدی است،

روایت در همه آ ثار تک صدایی و در بیشتر آ ثار فقط صدای نویسنده شنیده می شود و بیشتر آ ثار پیرنگی ساده و بدون فراز و فرود پر کشش با رخدا دهای داستانی خطی و بر اساس تقویم زمانی دارند. از این رو توجه نویسندگان در این

حوزه را به موضوعهایی جلب می کنیم که پاسخگوی نوجوان امروز و برخورد ار از ساختارهای پیچیده باشد تا آثار تالیفی از حرکت یکنواخت رها شوند.

باز هم چون سالهای گذشته در حوزه داستان تالیفی و ترجمه در بیشتر داستانها شخصیت پردازی با توجه به رفتارشناسی شخصیت از جنبه روان شناسی شکل . گرفته است. از این رو توجه پدیدآورندکان کتاب به ویژه برای نوجوان را به ر فتار شناسی شخصیت أز جنبه اجتماعی جلب می کنیم .

شورای کتاب کودک باور دارد که امروزه در صورتی کتاب می تواند در میدان رقابت با دیگر رسانه ها پیروز باشد که نویسندکان، شاعران مترجمان تصویرگران، ناشران و همچنین منتقدان و بررسها به عوامل بسیاری از جمله شناخت کودک امروز، تفاوت میان کودک امروز و دیروز، شناخت نیازها و ضرورتهای جامعه خودی و جامعه بشری و ارتباط آنها با هم و آشنایی با کار پیشقراولان ادبیات کودکان جهان، در زمان، گذشته و حال توجه داشته باشند .

در این سال، تعداد آئار حوزه ادبیات کهن داستان - تالیف 43 و داستان - ترجمه 30 اثر بود که نسبت به سال قبل تغییر چندانی نداشت .مؤمسه فرهنگی منادی تربیت و قدیانی به ترتیب در حوزه تالیف و ترجمه در این زمینه فعال ترین ناشر بودند. اما هنوز تا استفاده از ظرفیت واقعی این گنجینه غنی بسیار راه است. از این رو توجه پدیدآورندگان را به أین حوزه جلب می کنیم .

با توجه به تعداد اندک نمایش نامه بررسی شده در این سال می توان از کمبود ادبیات نمایشی در حوزه تالیف و ترجمه سخن گفت .کمبود این گونه ادبی برای کودک و نوجوان از دست دادنکارکدهای گرانبها آن است. توجه پدیدآورندگان، در این حوزه را به قصه های کهنن که ظرفیت بسیاری برای نمایشنامه شدن دارند، جلب می کنیم.

با توجه به برر سی گروه تصویر در حوزه تالیف مشاهده می شود که اختلاف زیادی در جایگاه آثار بررسی شده وجود دار د که نشان از ضعف تصویر است.

در چند سال اخیر مشاهده می شود که برخی از تصاویر با اینکه از نظر نقاشی هنرمندانه هستند، اما به دلیل عدم هماهنگی با متن کتاب در جایگاه ضعیف قرار می گیرند. متأسفانه تعداد اثار ی که تصاویری از این دسمت دارند، سال به سال افزایش می یابد .

برخی از تصویر گران امروز فارغ از هر گونه دغدغه و محدودیت سفارشی گرافیگی، فقط اثار ی خلق می کنند که به لحاظ قواعد ترکیب بندی، طراحی و ... و به طور کلی آنچه مبانی سواد بسری می نامیم، در سطح بسیار خوبی قرار دارند و کوچکترین ارتباطی با متن کتاب ندار د. این تصویر گریای نقاشانه و خلاق با ترکیب بندیهای پیچیده، رنگ گذاریهای جذاب، شخصیت پرداز یهای بدیع و .. جایگاه خود را در نمایشگاهای کوچک و بزر گ خارجی می یابند و در نهایت تصویر گری ایران در جایگاه جهانی قرار می گیرد. در حالی که در بسیاری از موارد محصول نهایی یعنی کتابی که به دست مخاطب می رسد، به دلیل ارتباط سست متن و تصویر، عدم هماهنگی تصاویر با گروه سنی مخاطب، ارائه نامناسب و ... کتاب نه چندان مناسبی است که نه تنها هیچ کودکی ر ا کتاب خوان نمی کند بلکه کارشناسان و منتقدان داخلی ر ا نیز ر اضی نگاه نمی دارد.

از 69 اثر منتشره در حوزه شعر، 52 اثر به فهرست راه نیافته و از میان اثار ر اه یافته به فهرمست تنها 9 اثر در فهرمت خوب جای گرفتند. شعر کودک همچنان در بحران فرو ر فته است. گروه نشریات شورای کتاب کودک در کار با کودکان در مدرسه گل نرگس در منطقه 7 و دبستان پسرانه شهید باقری منطقه به این نتیجه رسید که شور و شوق کودکان در این مدرسه ها به شعر کاهش یافته است. به ویزه هر چه از خردسالی و سالهای اول دبستان بالاتر می رویم، این موضوع آ شکار تر می شود. علت چیست؟ کودکان خردسال به ریتم زندگی در آ وای بدنشان و محیط اطراف توجه دأرند. به همین دلیل زندگی شان ریتم یک منظومه را دارد. در بازیهای کودکانه شان نیز حتی واژه هایی که دنبال هم ردیف می کنند، از ریتم برخورد ار است. اما آ نها هنگامی که تو انایی خواندن ر ا به دست می آ و رند، در شعر های مکتوب نمی توانند ریتم زندگی خودشان را که به صورت خود به خودی در وجودشان داشتند پیدا کنند. این گونه است که کودکان ما از شعر دور و دورتر می شوند .

شورای کتاب کودک به پدید آ ورندکان پیشنهاد دارد برای آ شنایی کودکان امروز شعر شاعران کهن و معاصر و شعر ترجمه را انتخاب. چاپ و منتشر کنید. .تا افراد جامعه فردا در کودکی از شعر بی بهره نمانده باشند. حتی می توان از میان اشعار اختصاص یافته به مخاطبان بزرگسال برای نوجوانان گروه سنی د/ ه شعرها یی را انتخاب، چاپ و منتشر کرد .

شورای کتاب کودک به نشریات کودک و نوجوان پیشنهاد دارد از چاپ شعر نمای آ موزشی - سفارشی اجتناب کنند و به شعر های خوب موجود توجه کنند. شورای کتاب کودک اعتقاد دارد که می توان با چاپ شعر های خوب موجود در مجلات ویژه کودکان و از راه تشویق دانش آ موزان به لذت بردن از شعر به شکل مایی مانند گوش دادن به شعر، حرکت با شعر، اجرای نمایشی شعر، در آ میختن شعر و موسیقی و سرودن شعر، ذوق شعرخوانی را در کودکان به وجود آ ورد. شورای کتاب کودک امید وار است شعر کودک مقام شایسته خود را در ادبیات کودک ایران به دست آ ورد.

حوزه آ ثار غیرداستان در این سال نسبت به سال گذشته کمیت و کیفیت وبهتری دارد. در این سال نسبت به سال گذشته آ ثار بررسی شده در همه حوزه های غیر داستان به جز هنر، بازی و سرگرمی از نظر کمیت و کیفیت رشد داشتنند به طوری که در این سال از 222 اثر بررسی شده در این حوزه 162 اثر به فهرست راه یافت در صورتی که در سال گذشته از 194 اثر 118 اثر به فهرست راه یافته بود .

فراوانی آثار غیر داستان در سالهای

 1383 و 1384 و 1385

می دانیم  یکی از ویژگی های اصلی برای اینکه نشریه ای شکل بگیرد وجه ژورنالیستی یعنی اخبار است یعنی نشریه را با تاریخ مصرف به دست مخاطب می رساند. اما بیشتر نشریان کودک و نوجوان به دور از این ویژگی از مهمترین کارکرد یک نشریه به دور هستند. رسانه های جمعی از جمله مطبوعات می توانند به گسترش افق فکری، رشد و تقویت مهارت در بحث کردن، استدلال آوردن و گفتگو مخاطب کودک و نوجوان یاری رسانند. تا در جامعه ی فردا شهروندانی آگاه و حساس نسبت به رویدادهای داخلی و خارجی بـاشند و بـرای پذیرش مسئولیتهـا و اداره جامعـه آماده شوند. نشریـات می توانند با ایجاد میدان وسیعی از رقبتها افق آینده را به چشم مخاطب باز کند. نشریات می توانند با شرکت دادن مخاطب در فعالیتهای اجتماعی و کارهای دسته جمعی رفتارهای اجتماعی را در او تشویق و تقویت کنند. نشریات می توانند امکان رشد و پرورش ذوق هنری مخاطب را فراهم سازند و مهمتر از همه مخاطب را به مطالعه علاقمند سازند. بنابراین، برای رسیدن به این اهداف باید نشریات کودک و نوجوان به وظیفه مهم هر نشریه یعنی اطلاع رسانی به ویژه درباره وسائل اجتماعی روز، تنوع موضوع بر اساس نیازهای مخاطب نشریه، توجه به موضوع های اجتماعی فوری مانند حفاظت محیط زیست، معرفی کتاب با طراحی بخش های خلاق و جذاب توجه جدی داشته باشد. و باری جذب مخاطب بیشتر باید مخاطب خود یعنی کودک امروز و نیازهای او را بشناسند و پرهیز از کارهای سفارشی مهمترین گام در این راستا است.

می دانیم خلق آثار برای گروه های سنی پیش از دبستان و به ویژه خردسالان یعنی زیر 3 سال کاری تخصصی و بس دشوار است. می دانیم که این آثار با توجه به گروه سنی آنها باید با تصویر همراه باشد. می دانیم کمبود کتاب  از حوزه ادبیات کهن برای گروه سنی پیش از دبستان با توجه به کارکردهای این آثار در انواع گوناگون افسانه ای پریان و افسانه ای اسطوره ای بسیار زیان آور است. می دانیم کتابخوانی از دوران کودکی می تواند به عادت مطالعه در بزرگسالی منجر شود. آیا می دانیم با گام گذاشتن در راه تهیه کتاب برای کودکان چه مسئولیت سنگینی را داوطلبانه قبول کرده ایم؟ در این سال، 5 اثر از حوزه داستان- تالیف به گروه سنی پیش از دبستان اختصاص دارد.در این میان، به نیاز کودکان 2 تا 3 سال به کتابهای تصویری برای رشد و پرورش زبانی، کتابهای تصویری برای شناخت و بحث درباره جانوران دست آموز،خانواده، محیط و مردم با هدف رشد و پرورش زبانی برای کودکان 3 تا 4 سال، کتابهای تصویری بدون کلام برای رشد و پرورش زبانی کودکان 4 تا 5 سال، کتابهای مفهومی برای رشد و پرورش  شناختی کودکان 3 تا 8 سال هیچ توجهی دیده نمی شود.در هیچ یک از آثار اختصاص یافته به مخاطب گروه سنی سالهای پیش از دبستان و سالهای اول دبستان به نیازهای محوری کودک یعنی نیاز به امنیت، نیاز به محیطی امن و پر مهر و گرمی و امنیت در پیوند با بزرگسالان و درخواست مهرورزی و امنیت در زندگی دیده نمی شود. فقط از او درخواست می وشد که به خواهر کمک کند، مرگ را بپذیرد، برای رهایی از تنهایی خویش راه حلی پیدا کند و به مادرش عشق بورزد. آیا فراموش کرده ایم که کودک مخاطب این آثار 2 تا 8 سال است؟ در تمامی این آثار  نویسنده مانند دیگر آدم بزرگها به نوعی از مخاطب درخواستی دارد.

خوشبختانه در این سال در حوزه داستان- ترجمه آثاری هر چند اندک به کودک اختصاص یافته است.

پرکارترین ناشران از نظر کمیت و کیفیت آثار بررسی شده در حوزه داستان- تالیف موسسه فرهنگی منادی تربیت، انتشارات مدرسه و شباویز، در حوزه داستان- ترجمه موسسه فرهنگی منادی تربیت، افق، قدیانی و مبتکران، در حوزه علوم تجربی پیدایش، در حوزه دانش اجتماعی افق، در حوزه زندگینامه انتشارات مدرسه بودند. شورای  کتاب کودک از حضور زندگینامه انتشارات مدرسه بودند. شورای کتاب کودک از حضور ناشران شهرستانی فعال در زمینه ادبیات کودکان بسیار خوشحال است. ما امیدواریم که این ناشران گرامی به کیفیت آثار برای کودکان و نوجوانان نیز توجه جدی داشته باشند.

در این سال نسبت به سال گذشته، ناشران بیشتری آثار را بهدست ویراستار سپرده اند. چشمه، افق، منادی تربیت، قدیانی، پنجره، کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان، مبتکران و ... ناشرانی هستند که از وجود ویراستار بهره برده اند شورای کتاب کودک ضمن تشکر و تقدیر از این ناشران از دیگر ناشران نیز دعوت می کند قبل از چاپ آثار آنها رابه دست ویراستار بسپارند.

شورای کتاب کودک به ناشران کتاب کودک پیشنهاد می کند:

— در صورت نداشتن شورای بررسی و مدیریت هنری و ویراستاری به یاری کارشناسان به این امر اقدام کنند.

— شناسنامه کتاب کامل باشد.در حوزه ترجمه نیز نام اصلی کتاب درج شود.

— گروه سنی در هر اثر ذکر گردد تا خانواده ها برای تهیه کتاب سردرگم نشوند.

شورای کتاب کودک باز هم متذکر می شود که بستر مناسب برای رشد و تعالی ادبیات کودکان در روش درس محوری آموزش و پرورش مسدود است.

به نظر ما لازم و ضوروی است که آموزش و پرورش برای دوری از درس محوری، کتابخانه مدارس را فعال کند، به هنر در زمینه های گوناگون نه به عنوان تحقیق درس، بلکه با هدف رشد خلاقیت کودکان توجه کند، روشهای پژوهش و تحقیق در آموزش را تمامی مدارس رواج دهد و از سرایت ویروس کنکور به صورت آزمونهای تیزهوشان به مدارس ابتدایی جلوگیری کند تا بستر مناسب برای عادت به خواندن ایجاد شود. در این راستا لازم و ضروری است که رشته دانشگاهی ادبیات کودکان بنیان گرفته شود.

 

حوزه	برگزیده	ویژه	خوب	متوسط	ضعیف (خارج از فهرست (	جمع
داستان تالیف	-	2	35	28	15	80
ادبیات کهن	-	-	29	10	4	43
نمایشنامه	-	-	2	3	1	6
داستان ترجمه	-	11	100	42	22	175
شعر	-	-	8	13	45	66
غیر داستان	-	2	79	81	60	222
مرجع	2	1	7	-	3	13
جمع کل	2	16	260	177	150	605
تصویر	-	2	9	49	39	99

در حالی گزارش منتشر می شود که ادبیات کودکان دو یار خود حسین ابراهیمی ( الوند ) و قیصر امین پور را از دست داد ، یادشان گرامی باد .

در 1385 ، گروه های بررسی داستان تالیف ، تصویر ، داستان ترجمه ، شعر ، غیردأستان ، گروهای هنر، بازی و سرگرمی، دین، علمی، دانش اجتماعی و زندگینامه کتابهای مرجع ، نقد آتار و دست نوشته های کودکان و نوجوانان ، نشریات ، رمان برای نوجوانان و گرو ههای خدمات ویژه کتابخانه ای ، کتابهای حسی – لمسی ، کتاب و کودک بیمار ، گروه ارزیابی نتر الکترونیک ، پژوهش کتابخانه ، بازیهای سنتی ، مروجان کتابخوانی ، ترویج فرهنگنا مه و شورای مشورتی فرهنگنا مه و مشاو ران نوجوان شورایی به کار پرداختند .

در این فهرست آثار برگزیده به آثار برجسته و ماندگاری اطلاق می شود که ارزشهای ادبی بسیار خاصی دارند و از همه نظر گروه بررسی و کمیته جو ایز آن را تایید می کند. پلاک برنز شورا به این آثار تقدیم می شود.

آثار معرفی ویژه آتاری هستند که ویژگیهای خاصی در ساختار و تخیل ادبی دارند. لوح شورا به این آثار تعلق می گیرد. آثار خوب به آثاری گفته می شود که دارای ساختار مناسب و تخیل ادبی است. آثار متوسط آثاری هستند که ضمن داشتن برخی نکات مثبت ، مشکلاتی نیز در ساختار آن به چشم می خورد که در صورت رفع آن در چاپهای بعدی در فهرست آثار خوب قرار بگیرند.

آثار ضعیف / خارج از فعرست آثاری هستند که ارزش های ادبی ندارند.

در فهرست 1385 نیز چون، سال گذشته نظر گروه بررسی تصویر درباره جایگاه کتابهای داستان - تالیف، شعر و غیر داستان منظور شده است.

ضمن تشکر از تمامی اعضای گروههای بررسی، نقد، گروههای خدمات ویژه. کتابخانه ای، کتابهای حسی - لمسی، کتاب و کودک بیمار، ترویج فرهنگنامه مروجان کتابخوانی، پژوهش کتابخانه و بازیهای سنتی آنچه اکنون ارائه می شود جمع بندی کلی از نشیب و فرازهای ادبیات کودکان و نوجوانان در 1385 است .

ابتدا لازم است به چگونگی تهیه آثار و بررسی آنها در یک سال شورایی اشاره ای داشته باشپم! شورای کتاب کودک تلاش می کند وضعیت ادبیات کودک در هر سال را با برر سی آثار اختصاص یافته به کودکان و نوجوانان حوزه های گوناگون ارائه کند. اما به دلایل گوناگون از جمله تعداد زیاد کتاب در یک سال و کمبود وقت، همه آثار منتشر شده در سال بررسی نمی شوند و گاهی نیز به دلیل عدم توزیع مناسب برخی از اثار به دست شورا نمی رسد در سال بعد بررسی می شوند. لازم به ذکر است با تلاش مای فراوان گروهی بررسی در شورا و تمرکز خرید کتاب از نمایشگاه بین المللی کتاب، تعداد آثار بررسی نشده در یک سال شورا یی هر سال کمتر و کمتر می شود. اما مثکلات دیگری نیز وجود دارد که تأئیرگذار بر تحلیل شورا از وضعیت ادبیات کودک در یک سال است! در برخی آئار تاریخ درج شده از سوی ناشر در کتاب با تاریخ موجود در بغش فهرمت نویسی کتابخانه ملی فرق می کند. برای نمونه کتابی برخور دیم که در 1383 برای تهیه فیپا به کتابخانه ملی رفته، ولی تا دریافت مجوز 3 سال طول کشیده و در 1386 به چاپ رسیده است. نمونه دیگر، در کتاب شناسی ملی به کتابی از ناشر معروفی برخوردیم و برای ، آن به ناشر مراجعه کردیم و دریافتیم که مدتی است کتاب چاپ شده اما اجازه پخش ندارد. بنابراین، بخشی از مشکلات موجود در رابطه با روزآمدی فهرست شورا اجتناب ناپذپرست و امید واریم بخش دیگر با تلاش بیشتر شورای اجرایی گروهای بررسی و تلاش گروههای بررسی کتاب شورا در آینده حل شود .

جدول شماره1 نشان دهنده آمار کتابهای بررسی شده در 1385 در حوزه های گوناگون است .

در کتابهای ویژه گروه داستان ترجمه یک مجموعه 4 جلدی و یک مجمومه دو جلدی وجود دارد. در وافع آثار 7 مترجم شایسته معرفی ویژه هستند. اما در شمارش 11 اثر در نظر گرفنه می شود .

مقایسه نتایج جدول فوق با جدول سال پیش نشان می دهد فراوانی کل آ ثار بررسی شده در 1385 نسبت به سال گذشته (570 اثر) 35 اثر است. اگر چه تعداد کتابهای بررسی شده در حوزه دأستان تالیف و ترجمه در این سال نسبت به سال گذشته کاهش یافته است، اما به دلیل اینکه تعداد آثار بررسی شده در حوزه شعر نسبت به سال گذشته 3 برابر و تعداد کتابهای غیر داستان به ویژه درحوزه علوم تجربی بیشتر شده آسمت، تعداد کل آثار بررسی شده در این سال نسبت به سال گذشته بیشتر است .

در این سال نیز چون سال گذشته آ ثار بررسی شده

در حوزه داستان - تالیف از نظر کمیت و کیفیت با داستان - ترجمه فاصله دارد. در حالی که : 1383 أین دو حوزه با هم فاصلة اندکی داشتند .

با توجه به آثار بررسی شده در حوزه داستان ر تالیف به ویژه داستانهای واقعگرای اختصاص یافته به نوجوان، می توان گفت در بیشتر آ ثار موضوع پاسخگوی نیاز مخاطب نیست، شخصیت پردازی در بیشتر آ ثار تک بعدی است،

روایت در همه آ ثار تک صدایی و در بیشتر آ ثار فقط صدای نویسنده شنیده می شود و بیشتر آ ثار پیرنگی ساده و بدون فراز و فرود پر کشش با رخدا دهای داستانی خطی و بر اساس تقویم زمانی دارند. از این رو توجه نویسندگان در این

حوزه را به موضوعهایی جلب می کنیم که پاسخگوی نوجوان امروز و برخورد ار از ساختارهای پیچیده باشد تا آثار تالیفی از حرکت یکنواخت رها شوند.

باز هم چون سالهای گذشته در حوزه داستان تالیفی و ترجمه در بیشتر داستانها شخصیت پردازی با توجه به رفتارشناسی شخصیت از جنبه روان شناسی شکل . گرفته است. از این رو توجه پدیدآورندکان کتاب به ویژه برای نوجوان را به ر فتار شناسی شخصیت أز جنبه اجتماعی جلب می کنیم .

شورای کتاب کودک باور دارد که امروزه در صورتی کتاب می تواند در میدان رقابت با دیگر رسانه ها پیروز باشد که نویسندکان، شاعران مترجمان تصویرگران، ناشران و همچنین منتقدان و بررسها به عوامل بسیاری از جمله شناخت کودک امروز، تفاوت میان کودک امروز و دیروز، شناخت نیازها و ضرورتهای جامعه خودی و جامعه بشری و ارتباط آنها با هم و آشنایی با کار پیشقراولان ادبیات کودکان جهان، در زمان، گذشته و حال توجه داشته باشند .

در این سال، تعداد آئار حوزه ادبیات کهن داستان - تالیف 43 و داستان - ترجمه 30 اثر بود که نسبت به سال قبل تغییر چندانی نداشت .مؤمسه فرهنگی منادی تربیت و قدیانی به ترتیب در حوزه تالیف و ترجمه در این زمینه فعال ترین ناشر بودند. اما هنوز تا استفاده از ظرفیت واقعی این گنجینه غنی بسیار راه است. از این رو توجه پدیدآورندگان را به أین حوزه جلب می کنیم .

با توجه به تعداد اندک نمایش نامه بررسی شده در این سال می توان از کمبود ادبیات نمایشی در حوزه تالیف و ترجمه سخن گفت .کمبود این گونه ادبی برای کودک و نوجوان از دست دادنکارکدهای گرانبها آن است. توجه پدیدآورندگان، در این حوزه را به قصه های کهنن که ظرفیت بسیاری برای نمایشنامه شدن دارند، جلب می کنیم.

با توجه به برر سی گروه تصویر در حوزه تالیف مشاهده می شود که اختلاف زیادی در جایگاه آثار بررسی شده وجود دار د که نشان از ضعف تصویر است.

در چند سال اخیر مشاهده می شود که برخی از تصاویر با اینکه از نظر نقاشی هنرمندانه هستند، اما به دلیل عدم هماهنگی با متن کتاب در جایگاه ضعیف قرار می گیرند. متأسفانه تعداد اثار ی که تصاویری از این دسمت دارند، سال به سال افزایش می یابد .

برخی از تصویر گران امروز فارغ از هر گونه دغدغه و محدودیت سفارشی گرافیگی، فقط اثار ی خلق می کنند که به لحاظ قواعد ترکیب بندی، طراحی و ... و به طور کلی آنچه مبانی سواد بسری می نامیم، در سطح بسیار خوبی قرار دارند و کوچکترین ارتباطی با متن کتاب ندار د. این تصویر گریای نقاشانه و خلاق با ترکیب بندیهای پیچیده، رنگ گذاریهای جذاب، شخصیت پرداز یهای بدیع و .. جایگاه خود را در نمایشگاهای کوچک و بزر گ خارجی می یابند و در نهایت تصویر گری ایران در جایگاه جهانی قرار می گیرد. در حالی که در بسیاری از موارد محصول نهایی یعنی کتابی که به دست مخاطب می رسد، به دلیل ارتباط سست متن و تصویر، عدم هماهنگی تصاویر با گروه سنی مخاطب، ارائه نامناسب و ... کتاب نه چندان مناسبی است که نه تنها هیچ کودکی ر ا کتاب خوان نمی کند بلکه کارشناسان و منتقدان داخلی ر ا نیز ر اضی نگاه نمی دارد.

از 69 اثر منتشره در حوزه شعر، 52 اثر به فهرست راه نیافته و از میان اثار ر اه یافته به فهرمست تنها 9 اثر در فهرمت خوب جای گرفتند. شعر کودک همچنان در بحران فرو ر فته است. گروه نشریات شورای کتاب کودک در کار با کودکان در مدرسه گل نرگس در منطقه 7 و دبستان پسرانه شهید باقری منطقه به این نتیجه رسید که شور و شوق کودکان در این مدرسه ها به شعر کاهش یافته است. به ویزه هر چه از خردسالی و سالهای اول دبستان بالاتر می رویم، این موضوع آ شکار تر می شود. علت چیست؟ کودکان خردسال به ریتم زندگی در آ وای بدنشان و محیط اطراف توجه دأرند. به همین دلیل زندگی شان ریتم یک منظومه را دارد. در بازیهای کودکانه شان نیز حتی واژه هایی که دنبال هم ردیف می کنند، از ریتم برخورد ار است. اما آ نها هنگامی که تو انایی خواندن ر ا به دست می آ و رند، در شعر های مکتوب نمی توانند ریتم زندگی خودشان را که به صورت خود به خودی در وجودشان داشتند پیدا کنند. این گونه است که کودکان ما از شعر دور و دورتر می شوند .

شورای کتاب کودک به پدید آ ورندکان پیشنهاد دارد برای آ شنایی کودکان امروز شعر شاعران کهن و معاصر و شعر ترجمه را انتخاب. چاپ و منتشر کنید. .تا افراد جامعه فردا در کودکی از شعر بی بهره نمانده باشند. حتی می توان از میان اشعار اختصاص یافته به مخاطبان بزرگسال برای نوجوانان گروه سنی د/ ه شعرها یی را انتخاب، چاپ و منتشر کرد .

شورای کتاب کودک به نشریات کودک و نوجوان پیشنهاد دارد از چاپ شعر نمای آ موزشی - سفارشی اجتناب کنند و به شعر های خوب موجود توجه کنند. شورای کتاب کودک اعتقاد دارد که می توان با چاپ شعر های خوب موجود در مجلات ویژه کودکان و از راه تشویق دانش آ موزان به لذت بردن از شعر به شکل مایی مانند گوش دادن به شعر، حرکت با شعر، اجرای نمایشی شعر، در آ میختن شعر و موسیقی و سرودن شعر، ذوق شعرخوانی را در کودکان به وجود آ ورد. شورای کتاب کودک امید وار است شعر کودک مقام شایسته خود را در ادبیات کودک ایران به دست آ ورد.

حوزه آ ثار غیرداستان در این سال نسبت به سال گذشته کمیت و کیفیت وبهتری دارد. در این سال نسبت به سال گذشته آ ثار بررسی شده در همه حوزه های غیر داستان به جز هنر، بازی و سرگرمی از نظر کمیت و کیفیت رشد داشتنند به طوری که در این سال از 222 اثر بررسی شده در این حوزه 162 اثر به فهرست راه یافت در صورتی که در سال گذشته از 194 اثر 118 اثر به فهرست راه یافته بود .

فراوانی آثار غیر داستان در سالهای

 1383 و 1384 و 1385

می دانیم  یکی از ویژگی های اصلی برای اینکه نشریه ای شکل بگیرد وجه ژورنالیستی یعنی اخبار است یعنی نشریه را با تاریخ مصرف به دست مخاطب می رساند. اما بیشتر نشریان کودک و نوجوان به دور از این ویژگی از مهمترین کارکرد یک نشریه به دور هستند. رسانه های جمعی از جمله مطبوعات می توانند به گسترش افق فکری، رشد و تقویت مهارت در بحث کردن، استدلال آوردن و گفتگو مخاطب کودک و نوجوان یاری رسانند. تا در جامعه ی فردا شهروندانی آگاه و حساس نسبت به رویدادهای داخلی و خارجی بـاشند و بـرای پذیرش مسئولیتهـا و اداره جامعـه آماده شوند. نشریـات می توانند با ایجاد میدان وسیعی از رقبتها افق آینده را به چشم مخاطب باز کند. نشریات می توانند با شرکت دادن مخاطب در فعالیتهای اجتماعی و کارهای دسته جمعی رفتارهای اجتماعی را در او تشویق و تقویت کنند. نشریات می توانند امکان رشد و پرورش ذوق هنری مخاطب را فراهم سازند و مهمتر از همه مخاطب را به مطالعه علاقمند سازند. بنابراین، برای رسیدن به این اهداف باید نشریات کودک و نوجوان به وظیفه مهم هر نشریه یعنی اطلاع رسانی به ویژه درباره وسائل اجتماعی روز، تنوع موضوع بر اساس نیازهای مخاطب نشریه، توجه به موضوع های اجتماعی فوری مانند حفاظت محیط زیست، معرفی کتاب با طراحی بخش های خلاق و جذاب توجه جدی داشته باشد. و باری جذب مخاطب بیشتر باید مخاطب خود یعنی کودک امروز و نیازهای او را بشناسند و پرهیز از کارهای سفارشی مهمترین گام در این راستا است.

می دانیم خلق آثار برای گروه های سنی پیش از دبستان و به ویژه خردسالان یعنی زیر 3 سال کاری تخصصی و بس دشوار است. می دانیم که این آثار با توجه به گروه سنی آنها باید با تصویر همراه باشد. می دانیم کمبود کتاب  از حوزه ادبیات کهن برای گروه سنی پیش از دبستان با توجه به کارکردهای این آثار در انواع گوناگون افسانه ای پریان و افسانه ای اسطوره ای بسیار زیان آور است. می دانیم کتابخوانی از دوران کودکی می تواند به عادت مطالعه در بزرگسالی منجر شود. آیا می دانیم با گام گذاشتن در راه تهیه کتاب برای کودکان چه مسئولیت سنگینی را داوطلبانه قبول کرده ایم؟ در این سال، 5 اثر از حوزه داستان- تالیف به گروه سنی پیش از دبستان اختصاص دارد.در این میان، به نیاز کودکان 2 تا 3 سال به کتابهای تصویری برای رشد و پرورش زبانی، کتابهای تصویری برای شناخت و بحث درباره جانوران دست آموز،خانواده، محیط و مردم با هدف رشد و پرورش زبانی برای کودکان 3 تا 4 سال، کتابهای تصویری بدون کلام برای رشد و پرورش زبانی کودکان 4 تا 5 سال، کتابهای مفهومی برای رشد و پرورش  شناختی کودکان 3 تا 8 سال هیچ توجهی دیده نمی شود.در هیچ یک از آثار اختصاص یافته به مخاطب گروه سنی سالهای پیش از دبستان و سالهای اول دبستان به نیازهای محوری کودک یعنی نیاز به امنیت، نیاز به محیطی امن و پر مهر و گرمی و امنیت در پیوند با بزرگسالان و درخواست مهرورزی و امنیت در زندگی دیده نمی شود. فقط از او درخواست می وشد که به خواهر کمک کند، مرگ را بپذیرد، برای رهایی از تنهایی خویش راه حلی پیدا کند و به مادرش عشق بورزد. آیا فراموش کرده ایم که کودک مخاطب این آثار 2 تا 8 سال است؟ در تمامی این آثار  نویسنده مانند دیگر آدم بزرگها به نوعی از مخاطب درخواستی دارد.

خوشبختانه در این سال در حوزه داستان- ترجمه آثاری هر چند اندک به کودک اختصاص یافته است.

پرکارترین ناشران از نظر کمیت و کیفیت آثار بررسی شده در حوزه داستان- تالیف موسسه فرهنگی منادی تربیت، انتشارات مدرسه و شباویز، در حوزه داستان- ترجمه موسسه فرهنگی منادی تربیت، افق، قدیانی و مبتکران، در حوزه علوم تجربی پیدایش، در حوزه دانش اجتماعی افق، در حوزه زندگینامه انتشارات مدرسه بودند. شورای  کتاب کودک از حضور زندگینامه انتشارات مدرسه بودند. شورای کتاب کودک از حضور ناشران شهرستانی فعال در زمینه ادبیات کودکان بسیار خوشحال است. ما امیدواریم که این ناشران گرامی به کیفیت آثار برای کودکان و نوجوانان نیز توجه جدی داشته باشند.

در این سال نسبت به سال گذشته، ناشران بیشتری آثار را بهدست ویراستار سپرده اند. چشمه، افق، منادی تربیت، قدیانی، پنجره، کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان، مبتکران و ... ناشرانی هستند که از وجود ویراستار بهره برده اند شورای کتاب کودک ضمن تشکر و تقدیر از این ناشران از دیگر ناشران نیز دعوت می کند قبل از چاپ آثار آنها رابه دست ویراستار بسپارند.

شورای کتاب کودک به ناشران کتاب کودک پیشنهاد می کند:

— در صورت نداشتن شورای بررسی و مدیریت هنری و ویراستاری به یاری کارشناسان به این امر اقدام کنند.

— شناسنامه کتاب کامل باشد.در حوزه ترجمه نیز نام اصلی کتاب درج شود.

— گروه سنی در هر اثر ذکر گردد تا خانواده ها برای تهیه کتاب سردرگم نشوند.

شورای کتاب کودک باز هم متذکر می شود که بستر مناسب برای رشد و تعالی ادبیات کودکان در روش درس محوری آموزش و پرورش مسدود است.

به نظر ما لازم و ضوروی است که آموزش و پرورش برای دوری از درس محوری، کتابخانه مدارس را فعال کند، به هنر در زمینه های گوناگون نه به عنوان تحقیق درس، بلکه با هدف رشد خلاقیت کودکان توجه کند، روشهای پژوهش و تحقیق در آموزش را تمامی مدارس رواج دهد و از سرایت ویروس کنکور به صورت آزمونهای تیزهوشان به مدارس ابتدایی جلوگیری کند تا بستر مناسب برای عادت به خواندن ایجاد شود. در این راستا لازم و ضروری است که رشته دانشگاهی ادبیات کودکان بنیان گرفته شود.

آثاری هر چند اندک به کودک اختصاص یافته است.

پرکارترین ناشران از نظر کمیت و کیفیت آثار بررسی شده در حوزه داستان- تالیف موسسه فرهنگی منادی تربیت، انتشارات مدرسه و شباویز، در حوزه داستان- ترجمه موسسه فرهنگی منادی تربیت، افق، قدیانی و مبتکران، در حوزه علوم تجربی پیدایش، در حوزه دانش اجتماعی افق، در حوزه زندگینامه انتشارات مدرسه بودند. شورای  کتاب کودک از حضور زندگینامه انتشارات مدرسه بودند. شورای کتاب کودک از حضور ناشران شهرستانی فعال در زمینه ادبیات کودکان بسیار خوشحال است. ما امیدواریم که این ناشران گرامی به کیفیت آثار برای کودکان و نوجوانان نیز توجه جدی داشته باشند.

در این سال نسبت به سال گذشته، ناشران بیشتری آثار را بهدست ویراستار سپرده اند. چشمه، افق، منادی تربیت، قدیانی، پنجره، کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان، مبتکران و ... ناشرانی هستند که از وجود ویراستار بهره برده اند شورای کتاب کودک ضمن تشکر و تقدیر از این ناشران از دیگر ناشران نیز دعوت می کند قبل از چاپ آثار آنها رابه دست ویراستار بسپارند.

شورای کتاب کودک به ناشران کتاب کودک پیشنهاد می کند:

— در صورت نداشتن شورای بررسی و مدیریت هنری و ویراستاری به یاری کارشناسان به این امر اقدام کنند.

— شناسنامه کتاب کامل باشد.در حوزه ترجمه نیز نام اصلی کتاب درج شود.

— گروه سنی در هر اثر ذکر گردد تا خانواده ها برای تهیه کتاب سردرگم نشوند.

شورای کتاب کودک باز هم متذکر می شود که بستر مناسب برای رشد و تعالی ادبیات کودکان در روش درس محوری آموزش و پرورش مسدود است.

به نظر ما لازم و ضوروی است که آموزش و پرورش برای دوری از درس محوری، کتابخانه مدارس را فعال کند، به هنر در زمینه های گوناگون نه به عنوان تحقیق درس، بلکه با هدف رشد خلاقیت کودکان توجه کند، روشهای پژوهش و تحقیق در آموزش را تمامی مدارس رواج دهد و از سرایت ویروس کنکور به صورت آزمونهای تیزهوشان به مدارس ابتدایی جلوگیری کند تا بستر مناسب برای عادت به خواندن ایجاد شود. در این راستا لازم و ضروری است که رشته دانشگاهی ادبیات کودکان بنیان گرفته شود.

نویسنده : شکوه حاج نصر الله

دو ، دوازدهم سال برابر است با دو ماه سال . دو ، دوازدهم( به عبارت ریاضی) یا به عبارت سال شماری دو ماه از سال 87 گذشت. به همین سرعت، فروردین و اردیبهشت آمدند و رفتند .

اصلاً نفهمیدم کی آمدند؟ و کی رفتند؟ چشم باز کردیم سال تحویل شد، بستیم باز کردیم 17 فروردین، روز دیدار با دوستان شورایی در محل شورا فرا رسید. بستیم، باز کردیم؛ ماه تمام شد. بقیه اش هم همینطور خواهد گذشت.

بهار تمام می شود تابستان فرا می رسد. با آهنگ تکراریش - تابستونه، فصل سر زدن به هر سو/ به کوهستان، به جنگل مثل آهو/ پریدن در میون حوض پر آب/ مثل ماهی پریدن توی دریا- پس از تابستان، فصل پاییز یا همان بهار عارفان خواهد رسید با آهنگ علم و دانش. اول مهر، خاطرات اولین روز مدرسه  و خاطرات اول مهرهایی که پشت سر گذاشتیم. - باز آمد بوی ماه مدرسه/ بوی بازیهای ناب مدرسه- پاییز هم که سر رسید، جوجه هایمان را می شماریم و روانه لانه می کنیم که زمستان با برف و بوران می آید. پس چشممان را ببندیم، باز کنیم.سال 87 تمام شده است.

امسال چه می خواهیم؟ چه اندوخته ای را در صندوقچه ی عمرمان ذخیره خواهیم کرد؟ باید شتاب کرد، همت چاره ساز است. پس یازده ، دوازدهم سال هنوز باقی است . 11 ماه برای هزاران کار که پیش رو داریم.

اهالی ویونا هم با نظم و انظباط به فعالیت خود ادامه  می دهند. واحد انتشارات دومین ماهنامه و چهاردهمین نشریه ویونا را منتشر می کند. قرار است جلسه نقد و بررسی کتاب ویونا هم در قالب جدیدی به کار خود ادامه دهد البته بایستس هماهنگی های لازم صورت گیرد که ما پیگیر آن هستیم . در این شماره یک مصاحبه خواندنی به همت اعضای واحد انتشارات با چهره ی نام آشنای ادبیات کودک سرکار خانک کشکولی داشتیم که همین جا صمیمانه از ایشان تشکر می کنم. ماهنامه فروردین و اردیبهشت با هم منتشر شد چون برخی از اعضای بخش انتشارات کمیته درگیر کنکور هستند برای این دسته از عزیزان آرزوی موفقیت می کنیم .

لازم به ذکر است که در شماره گذشته در بخش پنجره 2 شعر از پابلونرودا به چاپ رسید که متاسفانه عنوان این شاعر بزرگ درج نشده بود و همچنین در شماره پیش نام افرادی که در تهیه پرونده ما را یاری کردند نیز از قلم افتاد که عذر خواهی می کنیم .اعضای کمیته در فکر این هستند که به مناسبت یک هزار و یکصدمین تولد فردوسی بزرگ ، بزرگ شاعر ملّی ایران ، دست به کاری سترگ در شأن آن یگانه شعر فارسی انجام دهند که متعاقباً اعلام خواهد شد. در پایان خوشحال می شویم نظرات و انتقادات و پیشنهادات شما را دریافت کنیم. زیاده جسارت است .